وزن بسیار کم

وزن بسیار کم یا “Morbid underweight” به وضعیتی اشاره دارد که فرد به شدت زیر وزن طبیعی خود قرار دارد و این می‌تواند به مشکلات جدی سلامتی منجر شود. برخی از خطرات و مشکلات مرتبط با وزن بسیار کم عبارتند از:
  1. پوکی استخوان: کمبود وزن می‌تواند باعث کاهش تراکم استخوان‌ها و افزایش خطر شکستگی‌ها شود.
  2. مشکلات پوستی، مو و دندان: کمبود مواد مغذی می‌تواند به مشکلاتی مانند ریزش مو، پوست خشک و مشکلات دندانی منجر شود.
  3. سیستم ایمنی ضعیف: کمبود انرژی و مواد مغذی می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کرده و فرد را مستعد ابتلا به عفونت‌ها کند.
  4. خستگی مداوم: کمبود کالری می‌تواند باعث خستگی و کاهش انرژی شود.
  5. کم‌خونی: کمبود وزن می‌تواند باعث کاهش تعداد سلول‌های خونی و ایجاد کم‌خونی شود که علائمی مانند سرگیجه، سردرد و خستگی را به همراه دارد.
  6. نامنظمی قاعدگی: زنان با وزن بسیار کم ممکن است دچار نامنظمی یا قطع قاعدگی شوند که می‌تواند به مشکلات باروری منجر شود.

اختلالات مفصلی ناشی از چاقی

اختلالات مفصلی ناشی از چاقی: علل، علائم، تشخیص، عوارض و درمان

مقدمه

چاقی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای مشکلات مفصلی شناخته می‌شود. افزایش وزن، فشار زیادی به مفاصل، به‌ویژه مفاصل تحمل‌کننده وزن مانند زانو، لگن و ستون فقرات وارد می‌کند. این وضعیت می‌تواند منجر به آسیب مفصلی، التهاب، و تحلیل غضروف شود. در این مقاله، علل، علائم، روش‌های تشخیص، عوارض و راه‌های درمان اختلالات مفصلی ناشی از چاقی مورد بررسی قرار می‌گیرد.


علل اختلالات مفصلی ناشی از چاقی

  1. افزایش فشار مکانیکی روی مفاصل

    • وزن اضافی باعث افزایش استرس روی مفاصل تحمل‌کننده وزن (مانند زانو و لگن) شده و فرسایش تدریجی غضروف را تسریع می‌کند.
  2. التهاب مزمن و تغییرات متابولیکی

    • چاقی باعث افزایش تولید سیتوکین‌های التهابی (مانند TNF-α و IL-6) می‌شود که به تخریب غضروف و التهاب مفاصل کمک می‌کنند.
  3. کاهش قدرت عضلات و اختلال در ثبات مفاصل

    • چاقی با کاهش فعالیت بدنی مرتبط است که می‌تواند منجر به ضعف عضلانی و افزایش فشار روی مفاصل شود.
  4. افزایش مقاومت انسولینی و دیابت نوع 2

    • در افراد چاق، دیابت و مقاومت به انسولین می‌توانند باعث تغییر در عملکرد سلول‌های غضروفی و افزایش خطر استئوآرتریت شوند.
  5. آسیب به سیستم اسکلتی-عضلانی و تغییر در بیومکانیک بدن

    • چاقی باعث تغییر در نحوه حرکت بدن، افزایش قوس کمری، و تغییر در راستای مفاصل شده و احتمال بروز آسیب‌های مفصلی را بیشتر می‌کند.

علائم اختلالات مفصلی ناشی از چاقی

  1. درد مفاصل (Arthralgia)

    • درد مزمن و پیشرونده، به‌ویژه در زانو، لگن و ستون فقرات.
  2. سفتی و کاهش دامنه حرکتی

    • کاهش انعطاف‌پذیری مفاصل، به‌ویژه پس از استراحت یا صبح‌ها پس از بیدار شدن.
  3. تورم و التهاب مفصلی

    • افزایش حجم مفصل به دلیل التهاب و تجمع مایع سینوویال.
  4. صدا دادن مفاصل (Crepitus)

    • صدای ساییده شدن یا ترکیدن در حین حرکت مفصل.
  5. دفورمیتی و تغییر شکل مفصل

    • در موارد شدید، تغییر شکل زانو (پای پرانتزی یا ضربدری) یا تغییر در راستای ستون فقرات ممکن است رخ دهد.

تشخیص اختلالات مفصلی ناشی از چاقی

  1. معاینه بالینی

    • بررسی دامنه حرکتی، وجود درد، تغییر شکل مفصل و حساسیت به لمس.
  2. تصویربرداری پزشکی

    • رادیوگرافی (X-ray): برای بررسی تغییرات استخوانی، کاهش فضای مفصلی و استئوآرتریت.
    • ام‌آر‌آی (MRI): برای ارزیابی دقیق‌تر آسیب‌های غضروفی و بافت‌های نرم.
    • سی‌تی‌اسکن (CT-Scan): در مواردی که نیاز به بررسی جزئیات بیشتر استخوان‌ها باشد.
  3. آزمایش مایع مفصلی

    • در صورت وجود تورم و التهاب شدید، بررسی مایع سینوویال برای تشخیص آرتریت التهابی یا عفونی انجام می‌شود.
  4. آزمایشات خون

    • بررسی نشانگرهای التهابی (CRP، ESR) و متابولیکی مانند قند خون و چربی‌های خون.

عوارض اختلالات مفصلی ناشی از چاقی

  1. پیشرفت استئوآرتریت

    • از بین رفتن تدریجی غضروف مفصلی، که ممکن است نیاز به تعویض مفصل (آرتروپلاستی) را افزایش دهد.
  2. کاهش تحرک و ناتوانی جسمی

    • محدودیت حرکتی و افزایش وابستگی به دیگران برای انجام فعالیت‌های روزمره.
  3. افزایش خطر شکستگی و آسیب‌های استخوانی

    • فشار زیاد بر مفاصل و استخوان‌ها می‌تواند منجر به شکستگی‌های استرسی و آسیب‌های رباطی شود.
  4. افزایش درد مزمن و اختلالات خواب

    • درد مداوم باعث کاهش کیفیت زندگی و مشکلات خواب می‌شود.
  5. افزایش وزن بیشتر به دلیل کاهش فعالیت بدنی

    • ناتوانی در حرکت و ورزش، چاقی را تشدید کرده و یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند.

درمان اختلالات مفصلی ناشی از چاقی

1. کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی

  • کاهش 5 تا 10 درصد از وزن بدن می‌تواند به میزان قابل توجهی درد و فشار روی مفاصل را کاهش دهد.
  • رژیم غذایی سالم: مصرف مواد غذایی غنی از آنتی‌اکسیدان، امگا-3، و کاهش مصرف قندها و چربی‌های اشباع‌شده.
  • افزایش فعالیت بدنی: تمرینات کم‌فشار مانند پیاده‌روی، شنا و یوگا برای تقویت عضلات و کاهش استرس مفصلی توصیه می‌شود.

2. درمان دارویی

  • داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش درد و التهاب.
  • داروهای کندکننده پیشرفت آرتروز: مانند گلوکزامین و کندرویتین سولفات.
  • تزریق داخل مفصلی: تزریق کورتیکواستروئید یا هیالورونیک اسید برای کاهش التهاب و بهبود عملکرد مفصل.

3. فیزیوتراپی و توانبخشی

  • تمرینات تقویتی برای عضلات اطراف مفاصل آسیب‌دیده.
  • تکنیک‌های کششی و اصلاح وضعیت بدن برای کاهش فشار روی مفاصل.

4. استفاده از وسایل کمکی

  • بریس زانو و مچ‌بند: برای کاهش استرس روی مفاصل.
  • کفی‌های طبی و کفش مناسب: برای بهبود تراز و کاهش فشار بر زانو و لگن.

5. درمان‌های جراحی (در موارد شدید)

  • آرتروسکوپی: برای ترمیم آسیب‌های جزئی مفصلی.
  • تعویض مفصل (آرتروپلاستی): در موارد شدید استئوآرتریت زانو یا لگن که عملکرد طبیعی مفصل به شدت مختل شده است.

نتیجه‌گیری

چاقی تأثیر مستقیمی بر سلامت مفاصل دارد و می‌تواند منجر به مشکلات جدی مانند استئوآرتریت و ناتوانی حرکتی شود. کاهش وزن، ورزش منظم، مصرف داروهای ضدالتهابی، و در موارد شدید، مداخلات جراحی می‌توانند به بهبود کیفیت زندگی و کاهش درد و عوارض مفصلی کمک کنند. پیشگیری از افزایش وزن و حفظ سبک زندگی سالم، کلید اصلی جلوگیری از این مشکلات است.

سکته مغزی ناشی از چاقی

مقدمه
چاقی یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای سکته مغزی است. افراد دارای اضافه‌وزن و چاقی بیشتر در معرض بیماری‌های قلبی-عروقی، فشار خون بالا، دیابت، و اختلالات متابولیکی قرار دارند که همگی خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهند. در این مقاله، علل، علائم، روش‌های تشخیص، عوارض و راه‌های درمان و پیشگیری از سکته مغزی ناشی از چاقی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

علل سکته مغزی ناشی از چاقی
فشار خون بالا (هایپرتانسیون)

چاقی با افزایش فشار خون همراه است که می‌تواند به پارگی یا انسداد عروق مغزی منجر شود.
دیابت نوع 2

مقاومت به انسولین و افزایش قند خون در افراد چاق باعث آسیب عروق و افزایش خطر لخته‌های خونی در مغز می‌شود.
افزایش چربی خون (هایپرلیپیدمی)

سطح بالای LDL (کلسترول بد) و تری‌گلیسیرید باعث تشکیل پلاک‌های چربی در عروق مغزی شده و احتمال سکته را افزایش می‌دهد.
بیماری‌های قلبی-عروقی

چاقی خطر بیماری‌های قلبی، از جمله فیبریلاسیون دهلیزی، نارسایی قلبی و تصلب شرایین (آترواسکلروز) را افزایش می‌دهد که می‌توانند باعث سکته شوند.
آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب)

افراد چاق بیشتر در معرض آپنه خواب هستند که باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز شده و خطر سکته را افزایش می‌دهد.
التهاب مزمن و افزایش استرس اکسیداتیو

چاقی با افزایش سیتوکین‌های التهابی و رادیکال‌های آزاد، باعث آسیب به عروق مغزی و افزایش احتمال لخته‌های خونی می‌شود.
کم‌تحرکی و سبک زندگی ناسالم

فعالیت بدنی کم، تغذیه نامناسب و مصرف غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده از عوامل زمینه‌ساز سکته مغزی هستند.
علائم سکته مغزی ناشی از چاقی
علائم سکته مغزی به نوع آن (ایسکمیک یا هموراژیک) بستگی دارد، اما به‌طور کلی شامل موارد زیر است:

اختلال در حرکت یا بی‌حسی ناگهانی

ضعف یا بی‌حسی در یک طرف بدن (صورت، بازو یا پا).
اختلال در گفتار و تکلم

دشواری در تکلم یا درک کلمات.
اختلال در بینایی

تاری دید یا کاهش بینایی در یک یا هر دو چشم.
سردرد شدید ناگهانی

همراه با استفراغ یا گیجی (مخصوصاً در سکته‌های هموراژیک).
سرگیجه و عدم تعادل

دشواری در راه رفتن یا احساس سرگیجه ناگهانی.
تشخیص سکته مغزی ناشی از چاقی
معاینه بالینی و ارزیابی عصبی

بررسی قدرت عضلانی، هماهنگی حرکات، تکلم و بینایی.
تصویربرداری مغزی

سی‌تی‌اسکن (CT-Scan): تشخیص سکته ایسکمیک یا خونریزی مغزی.
ام‌آر‌آی (MRI): تصویربرداری دقیق از بافت مغز و عروق خونی.
سونوگرافی داپلر عروق کاروتید

بررسی گرفتگی و تنگی عروق تأمین‌کننده خون مغز.
آزمایشات خونی

اندازه‌گیری قند خون، چربی خون، عملکرد کبد و کلیه، و فاکتورهای انعقادی.
الکتروکاردیوگرافی (ECG) و اکوکاردیوگرافی

بررسی مشکلات قلبی مانند آریتمی و لخته‌های قلبی که می‌توانند منجر به سکته شوند.
عوارض سکته مغزی ناشی از چاقی
فلج و ناتوانی حرکتی

ضعف یا فلج دائمی در یک طرف بدن.
اختلال در گفتار و بلع

برخی بیماران توانایی صحبت کردن یا بلع را از دست می‌دهند.
مشکلات شناختی و حافظه‌ای

کاهش قدرت تفکر، زوال عقل و تغییرات شخصیتی.
افسردگی و اضطراب

سکته مغزی می‌تواند باعث مشکلات روحی و کاهش کیفیت زندگی شود.
افزایش خطر سکته‌های مجدد

بدون کنترل عوامل خطر، احتمال بروز سکته دوم افزایش می‌یابد.
درمان سکته مغزی ناشی از چاقی
1. درمان حاد (اقدامات اورژانسی)
داروهای حل‌کننده لخته (ترومبولیتیک‌ها): در سکته ایسکمیک، اگر طی 3 تا 4.5 ساعت از شروع علائم تجویز شود.
ترومبکتومی مکانیکی: برای خارج کردن لخته از عروق مغزی در موارد شدید.
مدیریت فشار خون و کنترل قند خون: جلوگیری از آسیب بیشتر به مغز.
کاهش ورم مغزی: با استفاده از داروها یا جراحی.
2. توانبخشی پس از سکته
فیزیوتراپی: برای بازیابی حرکت و تعادل.
گفتاردرمانی: برای مشکلات تکلم و بلع.
کاردرمانی: برای بازیابی مهارت‌های روزمره.
3. مدیریت و پیشگیری از سکته‌های بعدی
کاهش وزن:
کاهش 5-10٪ از وزن بدن می‌تواند خطر سکته را کاهش دهد.
رژیم غذایی سالم:
رژیم مدیترانه‌ای یا DASH: کاهش مصرف نمک، چربی‌های اشباع‌شده و قندهای تصفیه‌شده.
افزایش مصرف فیبر، میوه، سبزیجات و ماهی‌های غنی از امگا-3.
فعالیت بدنی منظم:
حداقل 150 دقیقه ورزش در هفته برای بهبود سلامت قلب و کاهش وزن.
کنترل فشار خون و دیابت:
مصرف داروهای ضدفشارخون (ACE inhibitors، ARBs).
استفاده از داروهای کاهش قند خون مانند متفورمین.
درمان چربی خون:
استاتین‌ها برای کاهش کلسترول و جلوگیری از تصلب شرایین.
ترک سیگار و الکل:
کاهش خطر سکته و بهبود سلامت عروق.
نتیجه‌گیری
چاقی یکی از مهم‌ترین عوامل خطر سکته مغزی است که با کنترل وزن، تغذیه سالم، فعالیت بدنی و مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای قابل پیشگیری است. تشخیص زودهنگام و درمان سریع در مرحله حاد، همراه با توانبخشی و تغییر سبک زندگی، نقش کلیدی در بهبود بیماران و کاهش عوارض دارد.

غذای ساده برای شام

اگر می‌خواهید غذای ساده برای شام یا یه شام سبک داشته باشید، نیازی به صرف زمان زیاد و حتی هزینه بالا ندارید. در عین حال می‌توانید از خوردن یک شام ساده و فوری و غذاهای ارزان برای شام لذت ببرید. ما در این مقاله از سرویس آشپزی در مجله کوروش به معرفی لیست انواع غذاهای ساده و فوری فوتی برای شام می‌پردازیم. شما در ادامه می‌توانید با طرز تهیه نمونه‌‌های متعددی از غذاهای مناسب برای شام سریع و شام ساده و خوشمزه آشنا شوید.

 

 

انواع غذای ساده و بی‌دردسر برای شام

۱- کباب تابه‌ای یا کباب دیگی

 

کباب تابه‌ای یا کباب دیگی یک انتخاب ساده و عالی برای شام

 

برای تهیه یک شام ساده و فوری، «کباب تابه‌ای» یا «کباب دیگی» یک انتخاب ساده و عالی است که هم با برنج و هم با نان سرو می‌شود. برای مطالعه طرز تهیه کباب دیگی روی لینک طرز تهیه کباب تابه‌ای یا دیگی کلیک کنید.

 

۲- خاویار بادمجان

 

خاویار بادمجان یک شام ساده و خوشمزه

 

«خاویار بادمجان» یک شام خوشمزه ساده و ارزان است که اصالت آن به کشور روسیه می‌رسد. خاویار بادمجان را به صورت کنسروی هم می‌توانید از بیرون تهیه کنید اما درست کردن آن در خانه کار سختی نیست. برای مطالعه مراحل طرز تهیه خاویار بادمجان روی لینک مطلب کلیک کنید.

۳- کوکو سبزی

 

طرز تهیه کوکو سبزی ساده و سریع

 

برای تهیه یک شام ساده و ارزان، «کوکو سبزی» را نباید از قلم بیندازید. البته درست کردن کوکو سبزی خوشمزه و پف‌دار یکسری فوت و فن آشپزی دارد که ما به شما می‌گوییم. پیشنهاد می‌کنیم برای مطالعه مراحل طرز تهیه دو مدل طرز تهیه کوکو سبزی در فر و تابه روی لینک مطلب کلیک کنید.

۴- شامی گیلانی یا شامی رشتی

 

شامی گیلانی یا شامی رشتی، شامی پوک

 

به «شامی گیلانی» یا «شامی رشتی»، «شامی پوک» هم گفته می‌شود. این شام سبک و خوشمزه به عنوان غذای مجلسی شمالی‌ها هم کاربرد دارد. رشتی‌ها این شامی خوشمزه را با نان لواش یا بربری و پنیر سیامزگی که پنیر سنتی این منطقه است میل می‌کنند و سایر اهالی گیلان پنیر لیقوان و سبزی خوردن را جزو آداب خوردن شامی پوک گیلانی می‌دانند. برای مطالعه طرز تهیه شامی پوک گیلانی روی لینک مطلب کلیک کنید.

 

غذاهای ارزان برای شام

۵- خورش دال عدس

 

خورش یا خوراک دال عدس غذای محبوب جنوبی‌ها

 

«خورش یا خوراک دال عدس» غذای محبوب جنوبی‌هاست که به عنوان یک شام ساده و فوری با نان یا برنج آن را می‌پزند. برای پخت این غذا به کمتر از ۳۰ دقیقه وقت نیاز دارید. برای مطالعه جزییات و فوت و فن‌های طرز تهیه خورش دال عدس خوزستانی روی لینک مطلب کلیک کنید.

۶- کوکو سویا و سیب زمینی

 

کوکو سیب زمینی یک غذای ارزان و ساده برای شام

 

برای کسانی که به دنبال درست کردن یک غذای ارزان و ساده برای شام هستند، «کوکو سویا و سیب زمینی» انتخاب مناسبی برای شام سریع است. گیاهخوارها و کسانی که نمی‌خواهند برای وعده شام غذای گوشتی یا برنج بخورند حسابی این غذا را می‌پسندند. می‌توانید مقاله مربوط به طرز تهیه کوکو سویا و سیب زمینی را در این لینک بخوانید.

۷- سوپ گوجه فرنگی

 

طرز تهیه سوپ گوجه فرنگی با برنج، جو و ریحان

 

هر چند سوپ‌ها معمولا به عنوان پیش‌ غذا به کار می‌روند ولی می‌توانید برای تهیه یک شام سبک و خوشمزه از آن‌ها استفاده کنید. برای آشنایی با طرز تهیه این شام سریع و ساده مقاله مربوط به طرز تهیه سوپ گوجه فرنگی با برنج، جو و ریحان را بخوانید. در این مقاله ۲ روش تهیه این سوپ را به شیوه ایتالیایی و ترکیه‌ای یا مدیترانه‌ای برایتان آماده کرده‌ایم.

۸- سوپ مرغ

 

سوپ مرغ یکی از انواع شام ساده و سریع برای همه فصل‌های سال

 

«سوپ مرغ» یکی از انواع شام ساده و سبک برای همه فصل‌های سال است که می‌تواند به عنوان شام سریع و خوشمزه که حسابی مقوی و سیرکننده هم هست هم روی آن حساب کرد. برای آشنایی با طرز تهیه این شام فوری مقاله مربوط به طرز تهیه سوپ مرغ با جو و خامه را در این لینک بخوانید.

۹- کوکو لوبیا سبز

 

کوکو لوبیا سبز، شام ساده و فوری

 

فرصت درست کردن این شام ساده و فوری و البته جدید را از دست ندهید. البته تبریزی‌ها با این غذا غریبه نیستند و «کوکو لوبیا سبز» را برای شام و ناهار بهار و تابستان به عنوان یک غذای سبک درست می‌کنند. ما برای‌ دستور پخت این شام ساده نونی و فوت و فن‌های خوشمزه شدن آن را برای شما آماده کرده‌ایم. می‌توانید مقاله مربوط به طرز تهیه کتلت لوبیا سبز را در این لینک بخوانید.

۱۰- کتلت کینوا

 

کتلت کینوا شام ساده و جدید

 

معمولا وگان‌ها بیش از بقیه با کینوا آشنایی دارند. اما اگر دنبال یک شام جدید و در عین حال ساده و خوشمزه و مقوی هستید می‌توانید مقاله مربوط به طرز تهیه کتلت کینوا را در این لینک بخوانید و برای وعده شام به جای کتلت‌های گوشتی کتلت کینوا درست کنید.

شما با اضافه کردن این غذای خوشمزه و مقوی به سبد غذایی‌ خانواده، مقادیر زیادی ویتامین، فیبر، ویتامین و آنتی اکسیدان وارد بدنتان می‌کنید که همگی برای سلامت ما بسیار لازم و ضروری هستند. جالب است بدانید که کینوا علی‌رغم شباهتی که به گروه غلات دارد، فاقد گلوتن است و در دسته غلات جای ندارد پس اگر به گلوتن هم حساسیت دارید با خیال راحت آن را میل کنید.

۱۱- خوراک عدسی

 

عدسی، غذای ساده و ارزان

 

«عدسی» نیازی به معرفی ندارد. این غذای ساده و ارزان هم می‌تواند به عنوان شام ساده و نونی به کار برود و هم یک صبحانه مقوی برای روزهای پرمشغله باشد. البته برای درست کردن عدسی لعابدار به روش رستوران‌ها باید یکسری فوت و فن را بلد باشید که ما به شما می‌گوییم چه کنید. برای مطالعه مقاله طرز تهیه عدسی لعابدار روی لینک مطلب کلیک کنید.

۱۲- لوبیا گرم

 

 لوبیا گرم، شام ساده و خوشمزه

 

به جای این‌ که از غذاهای کنسروی و دارای مواد نگهدارنده استفاده کنید، کافی است خودتان دست به کار شوید و برای یک شام ساده و خوشمزه «لوبیا گرم» یا «خوراک لوبیا چیتی» درست کنید. این غذای ساده و مقوی برای شام دستور پخت بسیار آسانی دارد. می‌توانید مقاله مربوط به طرز تهیه لوبیا گرم را در این لینک بخوانید و فوت و فن‌های درست کردن یک لوبیا گرم لعابدار را یاد بگیرید.

۱۳- نخود آب

 

نخودآب شام ساده و خوشمزه و مقوی

 

شاید هنوز هم خیلی‌ها با غذایی مقوی به نام «نخود آب» آشنایی چندانی نداشته باشند ولی این غذای ساده که به عنوان شام ساده و خوشمزه و مقوی می‌تواند در لیست غذایی‌تان جا بگیرد، یک غذای خیابانی در استان‌های جنوبی برای شب‌های سرد زمستان هم هست. نخودآب را هم با گوشت و هم بدون گوشت درست می‌کنند. برای مطالعه مقاله مربوط به طرز تهیه نخود‌آب به ۲ روش با گوشت و بدون گوشت روی لینک مطلب کلیک کنید.

۱۴- کتلت بادمجان

 

کتلت بادمجان یک شام سریع

 

با بادمجان می‌توانید انواع غذاهای مختلف و خوشمزه را بپزید. احتمالا «کتلت بادمجان» برای شما اسم یک غذای جدید است اما کتلت بادمجان با گوشت چرخ کرده یکی از لذیذترین انواع کتلت است که طعم جذاب و متفاوتی دارد. مقدار گوشت کمتر در این کتلت و ترکیب آن با بادمجان و سویا می‌تواند خواص بی‌نظیری به این غذا اضافه کند. می‌توانید مقاله مربوط به طرز تهیه کتلت بادمجان بدون گوشت را در این لینک بخوانید.

۱۵- کتلت هویج

 

کتلت هویج یک غذای جدید با هویج

 

در لیست انواع شام ساده و سریع، نباید نام «کتلت هویج» را از قلم بیندازید. تجربه خوردن یک غذای جدید با هویج می‌تواند حسابی جذاب باشد. کتلت هویج به دو صورت یا گوشت و بدون گوشت تهیه می‌شود. برای مطالعه جزییات بیشتر مقاله مربوط به طرز تهیه کتلت هویج را در این لینک مطالعه کنید.

۱۶- بورانی بادمجان

 

بورانی بادمجان خوشمزه و ساده

 

احتمالا با بورانی‌ها آشنا هستید. انواع مختلفی از بورانی به عنوان پیش‌غذا یا شام سبک در لیست شام سریع و ساده قرار دارند. بورانی بادمجان یک شام خنک تابستانی هم هست. برای درست کردن بورانی بادمجان هم می‌توانید از بادمجان سرخ شده استفاده کنید و هم کبابی.

۲ طرز تهیه خوشمزه‌ترین بورانی بادمجان رژیمی و غیر رژیمی و فوت و فن‌های طرز تهیه بورانی بادمجان به روش‌های مختلف در شهرهای مختلف ایران را در مقاله مربوط به طرز تهیه بورانی بادمجان مطالعه کنید.

۱۷- میرزا قاسمی

 

میرزا قاسمی غذای اصیل شمالی‌ها

 

این شام سریع را حتما در برنامه غذایی‌تان قرار دهید. «میرزا قاسمی» در اصل غذای اصیل شمالی‌هاست و برای درست کردن آن به عنوان یک شام ارزان به مواد ساده‌ای نیاز دارید. شاید برایتان جالب باشد که بدانید میرزا قاسمی غذای ابتکاری «محمد قاسم خان» والی گیلان در زمان ناصرالدین شاه قاجار بود. او که عاشق آشپزی و ترکیب مواد غذایی با یکدیگر بود این غذا را ابداع کرد و به همین دلیل چنین نامی برای این غذا انتخاب شده است. می‌توانید طرز تهیه میرزا قاسمی شمالی و فوت و فن‌های خوشمزه شدن آن را در این مقاله بخوانید.

 

۱۸- یتیمچه یا یتیمک

 

یتیمچه غذای ساده و ارزان برای شام

 

برای درست کردن یک غذای ساده و ارزان برای شام، «یتیمچه» یکی از بهترین غذاهایی است که هم سریع درست می‌شود و خوشمزه است. یتیمچه را در شهرهای مختلف ایران را با جزییات متفاوت با گوشت یا بدون گوشت درست می‌کنند اما در هر صورت چیزی از خوشمزگی آن کم نمی‌کند. پیشنهاد می‌کنیم برای مطالعه مقاله طرز تهیه یتیمچه یا یتیمک روی لینک مطلب کلیک کنید.

۱۹- اشکنه

 

اشکنه یک شام سریع

 

قدیمی‌ها کاملا با «اشکنه» آشنایی دارند. اشکنه هم یک شام سبک است و هم یک غذای ساده و ارزان برای شام. از بین انواع دستور تهیه اشکنه، اشکنه تهرانی‌، اشکنه شیرازی، اشکنه دامغانی‌ و اشکنه اهالی خراسان جنوبی مشهورتر از بقیه هستند. برای مطالعه چند روش طرز تهیه اشکنه سنتی به روش مادربزرگ‌های قدیمی که از انواع دستور اشکنه خوشمزه و مورد پسند همه محسوب می‌شوند روی لینک طرز تهیه اشکنه کلیک کنید.

۲۰- کشک بادمجان

 

کشک بادمجان یک شام ساده و خوشمزه

 

برای درست کردن «کشک بادمجان» همان‌طور که از اسمش هم پیداست، فقط نیاز به کشک و بادمجان دارید و با پیاز داغ و سیر داغ و نعنا داغ باید غذا را طعم‌دار کنید. بد نیست بدانید میزان کالری هر ۱۰۰ گرم کشک بادمجان با بادمجان سرخ شده ۱۷۵ کیلوکالری است. هر ۱۰۰ گرم کشک بادمجان کبابی ۹۶ کیلو کالری انرژی دارد. یادتان باشد هر ۳.۵ قاشق غذا خوری کشک بادمجان ۱۰۰ گرم است.

برای مطالعه طرز تهیه کشک بادمجان را به عنوان یک شام ساده و خوشمزه روی لینک مطلب کلیک کنید.

۲۱- املت

 

املت خوشمزه و ساده رستورانی برای شام ساده

 

«املت گوجه» هم یک شام سریع و ساده است، هم یک غذای فوری فوتی و هم یک غذای ساده با کمترین مواد که می‌تواند گزینه اصلی در منوی صبحانه شما به خصوص در روزهای تعطیل و دورهمی باشد. درست کردن این غذای ارزان و خوشمزه برای شام، اصلا کار سختی نیست ولی فوت‌ و فن‌هایی برای پختن آن به شیوه حرفه‌ای وجود دارد. می‌توانید در این مقاله طرز تهیه املت و فوت و فن‌های املت قهوه‌خانه‌ای را بخوانید.

شام چی بپزم برنجی نباشه؟

۲۲- کتلت مرغ یا شامی مرغ

 

کتلت مرغ یا شامی مرغ

 

به «کتلت مرغ»، شامی مرغ هم گفته می‌شود. این غذا یک انتخاب ساده و خوشمزه در لیست شام است که برای مهمانی‌ها هم مناسب است. می‌توانید در این مقاله طرز تهیه کتلت مرغ ترد و خوشمزه را بخوانید و فیلم آموزش تهیه آن را تماشا کنید.

 

۲۳- آش دوغ

 

آش دوغ یک غذای ساده و ارزان برای شام

 

«آش دوغ» یک غذای ساده و ارزان برای شام است که به خصوص برای شب‌های سرد گزینه شام فوری مناسبی است. به عنوان یک غذای سبک و خوشمزه یا پیش‌غذا می‌توانید طرز تهیه آش دوغ به سبک شهرهای مختلف ایران را در این مقاله بخوانید و فیلم طرز تهیه آش دوغ را هم تماشا کنید.

۲۴- کال جوش یا کله جوش

 

کال جوش به عنوان یک شام سریع و ساده

 

شام ساده نونی چی بپزم؟ «کله جوش» که به اصفهانی‌ها به آن «کال جوش» و در برخی مناطق به آن کالجوش، کاله جوش یا «ترید کشک» به عنوان یک غذای نونی با کشک هم می‌گویند از آن دسته غذاهای ایرانی نوستالژی و قدیمی است که مادربزرگ‌ها و مادرهای ایرانی در درست کردن آن مهارت خاصی دارند. اهالی مختلف ایران کله جوش را به سبک‌های مختلف و با سبزیجات مختلف درست می‌کنند که البته پایه و اساس همه‌ی آن‌ها یکی است.

بدون شک طرفداران غذاهای گیاهی «کال جوش» را هم به عنوان یک شام سریع و ساده در برنامه غذایی خود قرار می‌دهند. این غذای ارزان برای شام با ترکیب سبزیجات و کشک به همراه آب درست می‌شود. برای مطالعه طرز تهیه کال جوش این مقاله را بخوانید.

۲۵- کله کنجشکی

 

کله کنجشکی شام ساده و خوشمزه

 

«کله گنجشکی» در لیست شام سبک و خوشمزه یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها است. این غذای لذیذ بسیار مقوی است و برای شب‌های سرد زمستان انتخاب بسیار خوبی است. در این مقاله طرز تهیه کله گنجشکی را بخوانید و فیلم آموزش طرز تهیه آن را هم تماشا کنید.

۲۶- اسنک مرغ و انبه

 

اسنک با انبه و مرغ

 

«اسنک مرغ و انبه» یکی از غذاهای سبک محبوب برای شام یا یک پیش‌غذای مجلسی برای مهمانی‌ها و دورهمی‌های خانوادگی و دوستان است. این غذای متفاوت، به خاطر استفاده از میوه انبه مزیت مقوی بودن را هم دارد و از آن جایی که طبع انبه گرم است، با طبع مرغی که در طرز تهیه اسنک مرغ و انبه به کار رفته است، یک میکس ملایم و معتدل را می‌سازد و در کل آن را به غذایی با مزاج معتدل تبدیل می‌کند.

برای تهیه اسنک مرغ و انبه ابتدا باید سس آن را تهیه کنید. سپس مرغ‌ها را به همراه دیگر مخلفات با هم بپزید تا نرم شوند. در نهایت مرغ‌های پخته شده را ریش ریش کنید و روی نان باگت بریزید. برای مشاهده مراحل تهیه این شام ساده خوشمزه و مقوی، روی لینک مقاله طرز تهیه اسنک مرغ و انبه کلیک کنید.

شام چی درست کنم ساده باشه با برنج؟

۲۷- برنج با ماست

 

طرز تهیه برنج با ماست و کاری به روش هندی

 

«برنج با ماست» یکی از غذاهای خوشمزه اصالتا هندی است که مواد اصلی آن را برنج و ماست تشکیل داده‌اند ولی از ادویه‌های هندی زیادی در آن استفاده شده است که اگر به آن دسترسی ندارید می‌توانید از ادویه‌های مشابه ایرانی هم استفاده کنید. برنج با ماست را هم به صورت قالبی و هم به صورت ساده می‌توانید درست کنید.

کافی است برنج را از قبل خیس کنید و بعد با آب بجوشانید تا نرم شود. سپس برنج نرم شده را به ماست و ادویه‌هایی مثل کاری، زنجبیل، فلفل هندی و … اضافه کنید. در این غذا علاوه بر برنج، از ماست،‌ شیر،‌ زنجبیل، نمک، فلفل، قرمز و … استفاده می‌شود و به این ترتیب یک غذای خواب‌آور مناسب شب است.

۲۸- کتلت گوشت

 

طرز تهیه کتلت گوشت شام ساده و سریع

 

حتما می‌دانید که کتلت ساده با سیب زمینی در ترکیب مواد اولیه‌اش، گوشت ندارد ولی وقتی اسم «کتلت گوشت» به میان می‌آید، یعنی سیب زمینی و گوشت چرخ کرده با هم ترکیب می‌شوند. این فرمول برای کتلت‌های دیگر هم وجود دارد. انواع مختلفی از کتلت مثل کتلت مرغ، کتلت هویج، کتلت بادمجان، کتلت ماهی و … با اضافه شدن مواد دیگر به ترکیب دستور پخت کتلت، طعم جدید و خواص غذایی متفاوتی را به وجود می‌آورند. اما معمولا در طرز تهیه کتلت‌ها، تخم مرغ هم نقش اساسی بازی می‌کند.

برای تهیه کتلت گوشت به عنوان یکی از خوشمزه‌ترین غذاهای قدیمی نونی یا برای سرو کنار برنج در وعده شام و ناهار باید از ترکیب گوشت چرخ کرده، سیب زمینی، پیاز، سیر، تخم مرغ و ادویه‌های مختلف استفاده و مایه کتلت را تهیه کنید. سپس کتلت‌ها را در روغن داغ سرخ کنید. برای مشاهده مراحل تهیه کتلت گوشت به همراه فیلم آموزش تهیه کتلت روی لینک مقاله طرز تهیه کتلت گوشت بزنید و این شام سریع و ساده را درست کنید.

غذای ساده برای شام چی بپزم؟

توصیه می‌کنیم که وعده شام را از رژیم غذایی‌تان حذف نکنید بلکه در این وعده غذایی از غذاهای سبک و مقوی برای انرژی رساندن به بدنتان کمک بگیرید. اما اگر مدام این سوال را از خودتان می‌پرسید که شام سریع و ارزان و فوری چه درست کنم، پیشنهاد ما به شما این است که هر‌از‌گاهی به این مطلب سر بزنید و دوباره طرز تهیه غذاهای ساده و ارزان و فوری برای شام را مرور کنید. چون این لیست شام سبک و فوری به مرور تکمیل می‌شود و می‌توانید برای شام ارزان و ساده و خوشمزه از آن ایده‌های زیاد و تازه‌ای بگیرید.

سوالات متداول

تاس کباب

برای درست کردن تاس کباب خوشمزه ابتدا هویج را به صورت حلقه ای یا مکعبی خرد می کنیم. سیب زمینی را هم به شکل قاچ های کوچک برش می زنیم. فلفل دلمه ای و پیاز را به صورت نگینی و ریز خرد می کنیم. دو تکه سی گرمی گوشت مرغ را هم به صورت تکه های کوچک خرد می کنیم.
پیاز خرد شده را با مقداری روغن در یک تابه تفت می دهیم تا سبک و طلایی شود. سپس تکه های مرغ و هویج را اضافه کرده و تفت می دهیم تا تغییر رنگ بدهند. در ادامه پخت نمک، زردچوبه، فلفل، ادویه و مرزه را اضافه کرده و خوب مخلوط می کنیم. وقتی که آب مرغ کشیده شد، کمی رب گوجه را می زنیم و خوب مخلوط می کنیم تا بوی خامی رب گرفته شود. سپس فلفل دلمه ای را به همراه دو لیوان آب جوش اضافه می کنیم و صبر می کنیم تا مواد با حرارت کم بپزند. وسطای پخت سیب زمینی ها و آلو را اضافه کرده و درب قابلمه را می گذاریم تا با حرارت ملایم بپزد و جا بیفتد.

کله گنجشگی

طرز تهیه کله گنجشگی یا سر گنجشکی، یک غذای فوری و خوشمزه
سر گنجشکی یا کله گنجشکی به عنوان یکی از انواع غذا با گوشت چرخ کرده یک غذای خوشمزه و مفید است که مواد اصلی آن گوشت و پیاز و سیب زمینی است و خیلی زود و آسان درست می‌شود. سر گنجشکی تهرانی، سر گنجشکی اصفهانی و سر گنجشکی جنوبی، انواع معروفی از این غذا هستند. نام دیگر این غذا کوفته قلقلی است.
مواد لازم:
گوشت چرخ کرده،۴۰۰ گرم
سیب زمینی، ۲ عدد
پیاز، ۲ عدد
آب، ۳ پیمانه
زردچوبه، نمک و فلفل، به مقدار لازم
روغن برای سرخ کردن، به مقدار لازم
ابتدا باید کوفته قلقلی‌ها را آماده کنید. برای این کار، یکی از پیازها را رنده ریز کرده و آب پیاز را بگیرید. حالا پیاز رنده شده را با گوشت چرخ کرده و نمک و فلفل و زردچوبه در کاسه‌ای ریخته و خوب ورز دهید.
در این مرحله از طرز تهیه سر گنجشکی، مواد گوشتی را به اندازه گلوله‌های کوچک یا کوفته قلقلی‌های ریز درآورده و کوفته قلقلی‌ها را برای نیم ساعت در یخچال قرار دهید تا کمی خنک شوند.
برای تهیه آب کله گنجشکی پیاز دوم را کوچکتر برداشته و به صورت نگینی خرد کرده و در کمی روغن سرخ کنید و کمی نمک، فلفل و ززردچوبه به آن بزنید.
کمی رب را به پیاز اضافه کرده و صبر کنید تا بوی خامی آن گرفته شود. حالا ۳ پیمانه آب را به پیاز اضافه کنید و بگذارید آب به جوش آید. سپس کوفته قلقلی‌ها را به سس در حال جوشیدن اضافه کنید.
پس از چند دقیقه موقع اضافه کردن سیب زمینی است. به دو صورت می‌توانید این کار را انجام دهید. یا سیب زمینی‌های خرد شده مکعبی شکل را مستقیما داخل مخلوط گوشت و سس بریزید و یا اینکه آن‌ها را جداگانه سرخ کنید و بعد به خوراک اضافه کنید. اگر غذاهای کم چرب را می‌پسندید، حالت اول می‌تواند مناسب‌تر باشد. حرارت را ملایم کنید و بگذارید مزه‌ها کاملا به خورد هم بروند. بعد از حدود یک ساعت غذا آماده است و می‌توانید برای سرو آن از مخلفاتی مثل سبزی خوردن هم استفاده کنید.

شرحی بر آزمایش كامل ادرار

آزمایش كامل ادرار

 

آزمایش كامل ادرار شامل اطلاعاتی است كه هر كدام را به اختصار توضیح می دهیم:

الف – شرح ماكروسكوپیك ( سمت چپ برگه جواب آزمایش ):

Colour: دامنه تغییرات رنگ ادرار گسترده بوده و عمدتاً وابسته به غلظتش می باشد. رنگ ادرار از زرد كمرنگ ( Light yellow ) تا كهربایی تیره ( Dark yellow ) متغیر است. بسیاری از داروها و مواد غذایی می توانند رنگ ادرار را تغییر دهند. اما برخی رنگ ها مثل قرمز (در “هماچوری” یا “پورفیرینوری”) ، سیاه ( مثلاً در آلكاپتونوری )، نارنجی ( بیلیروبینوری )، سفید ( چرك فراوان ) و یا آبی تا سبز ( عفونت سودومونایی ) ممكن است مهم باشند و با پیگیری دلیل آنها میتوان به تشخیص های مهمی دست یافت.

Appearance ( ظاهر ادرار ): ادرار نرمال معمولاً شفاف است اما ممكن است به واسطه رسوب فسفاتها یا اوراتها، كدر Turbid یا نیمه كدر ( semiturbid ) گردد. حضور گلبولهای سفید یا قرمز، اپیتلیالها و باكتریها نیز در میزان خاصی میتوانند ادرار را كدر یا نیمه كدر كنند. موكوس نیز میتواند نمای مه آلود (cloudy) به ادرار بدهد.

وزن مخصوص (specific gravity): شاخص غلظت مواد محلول در ادرار است كه برای سنجش قدرت تغلیظ و رقیق كردن كلیه ها به منظور حفظ و بقای هموستاز به كار میرود. حدود طبیعی آن برای ادرار راندوم ۰۰۳/۱تا ۰۳۵/۱ و برای ادرار ۲۴ ساعته ۰۱۵/۱ تا ۰۲۵/۱ است و چون یك نسبت است واحد هم ندارد. SG ادرار در طول شبانه روز متغیر است ( به دلیل متغیر بودن نوع غذا و میزان مصرف مایعات در طول روز )، لذا SG ادرار راندوم خیلی مفید نیست و بررسی SG ادرار ۲۴ ساعته پیشنهاد می شود. در هیدراتاسیون شدید و دیابت بیمزه SG كاهش و در دیابت قندی، دهیدراتاسیون و اكلامپسی SG افزایش می یابد.

PH : بین ۸-۶/۴ متغیر بوده و معمولاً حدود ۶ و كمی اسیدی است. برای پزشك این مهم است كه PH ادرار را با اطلاعات دیگر ارتباط دهد .مثلاً در اسیدوز توبولار كلیوی بر خلاف اسیدوز سیستمیك PH ادرار بیش از ۶ خواهد ماند چون توبولهای كلیه قادر به ترشح كافی یون H+ نیستند.

Protein: حضور مقادیر زیاد پروتئین در ادرار میتواند یك علامت مهم بیماری های كلیوی باشد. اما در شرایط فیزیولوژیك و بدون بیماری مثل ورزش و تب هم دفع پروتئین در ادرار افزایش می یابد. دو مكانیسم اصلی كه سبب پروتئینوری می شوند:a) صدمه گلومرولی و b) اختلال در عمل باز جذب توبولها میباشند. پروتئینوری شدید، متوسط و خفیف همگی در ارزیابی بیماری كلیوی از اهمیت ویژه ای برخوردارند (مثلا درگلومرولونفریت، شدید در پره اكلامپسی، متوسط و در پیلونفریت نوع خفیف قابل مشاهده است).

Glucose: گلوكوزوری بطور معمول وقتی دیده میشود كه میزان گلوكز خون از حد آستانه كلیوی بیشتر باشد (>۱۸۰mg/dl). هر چند گاهی بطور طبیعی آستانه كلیوی برخی افراد پایین تر از این هم می باشد. دیابت شیرین، تزریق سرمهای قندی و مصرف یكباره و زیاد كربوهیدراتها ( گلوكوزوری گذرا) از دلایل گلوكوزوری هستند.

(Aceton) Ketone: “اجسام كتونی” در طی كاتابولیسم اسید های چرب ایجاد می شوند. “كتونوری” به دنبال “كتوزیس” (افزایش كتونها در خون) حادث می شود. وقتی شخص دچار كمبود مصرف قندها و كربوهیدراتها (مثل روزه داری طولانی) یا دفع كربوهیدراتها از بدن وی افزایش می یابد (مثلاً در اسهال و استفراغهای شدید) یا سلولها قادر به دریافت و مصرف كربوهیدرات نیستند (مثلاً دیابت)، كتونها بدلیل مصرف چربیها و سوخت ناقص آنها، در خون و ادرار افزایش می یابند.

Blood: هماچوری، وجود خون در ادرار است. گلبولهای قرمز می توانند در شرایط فیزیولوژیك (مثل ورزش سنگین، تب و عادت ماهانه) و یا پاتولوژیك (مثل التهاب حاد مثانه، تروما، زخمها، عفونتها، سرطانهای كلیه یا مثانه، ضربه به كلیه، انفاركتوس و گلومرولونفریت) در ادرار ظاهر شوند.

Hemoglobin: “هموگلوبینوری”، حضور هموگلوبین در ادرار بدون حضور RBC می باشد. اگر به هر دلیلی همولیز داخل عروقی در بیمار رخ دهد ( مثل آنمی همولیتیك دارویی، انگل مالاریا، ترانسفوزیون خون ناسازگار، سوختگی های شدید، ورزشهای شدید مثل قدم روهای نظامیان روی سنگفرشها، مار گزیدگی و…) هموگلوبین ِخارج شده از RBCها از كلیه ها عبور كرده، وارد ادرار می شود. البته اگر در هماچوری، ادرار قلیایی باشد یا SG آن پایین باشد (زیر ۱,۰۰۷) RBC ها ممكن است در ادرار لیز شده و هموگلوبین آنها در ادرار آزاد میشود.

Bilirubin & Urobilinogen: بیلی روبین كونژوگه(مستقیم) به دلیل محلول بودن در آب می تواند از سد كلیه ها عبور كرده وارد ادرار شود ( نوع غیركونژوگه در آب نامحلول است) لذا در بیماریهایی كه میزان بیلیروبین كونژوگه افزایش می یابد (مثل انسداد مجاری صفراوی) بیلی روبین در ادرار افزایش می یابد (دقت كنید كه در نوزادان با بیلیروبین بالا، بیلیروبینوری نداریم). در روده، بیلیروبین به تركیبی به نام “اوروبیلینوژن” تبدیل میشود كه از طریق مدفوع دفع میگردد. ۱۰تا ۱۵درصد اوروبیلینوژن ِمدفوع، به خون باز جذب شده و از طریق ادرار دفع میگردد. اگر به هر دلیلی انسدادی در مسیر بیلی روبین از كبد به صفرا یا از صفرا به روده رخ دهد (مثل سرطان یا سنگها) بیلیروبین وارد مدفوع نشده، اوروبیلینوژنی هم تولید نمیشود؛ لذا “اوروبیلینوژن ادرار منفی” میشود. اما اگر ساخت بیلیروبین افزایش یابد و به مدفوع راه یابد (مثل یرقان همولیتیك یا هپاتیت) اوروبیلینوژن ادرار نیز افزایش خواهد یافت.

Nitrit: اگر در ادرار، باكتری به میزان متوسط و بیشتر حضور داشته باشد و آن باكتری از احیا كنندگان نیترات به نیتریت باشد، “نیتریت ادرار مثبت” خواهد شد.

ب – شرح میكروسكوپیك ( سمت راست برگه جواب آزمایش):

WBC: گلبولهای سفید می توانند از هر جایی (بین گلومرول تا میزراه) به ادرار راه یابند. حداكثر میزان نرمال لوكوسیتها در ادرار ۲ عدد در هر فیلد میكروسكوپی می تواند باشد. افزایش لوكوسیتهای ادرار وابسته به یك پروسه التهابی در مجاری ادرار (مثل عفونتها، نفریتها، آزردگیهای مثانه، میزنای و یا پیشابراه) و یا مجاورت آن (مثل آپاندیسیت یا پانكراتیت) می باشد. وجود سیلندرهای (cast) گلبول سفید می توانند شاهدی بر كلیوی بودن منشأ WBC های ادرار باشند. در یك ادرار قلیایی و هیپوتونیك میزان WBC ادرار در عرض یك ساعت، ۵۰ درصد كاهش می یابد (اهمیت ارسال به موقع و انجام به موقع آزمایش U/A). تجمع لوكوسیتی(WBC clamp) قویاً مطرح كننده عفونتهای حاد و یا التهاب مثانه یا میزراه است.

RBC: گلبولهای قرمز می توانند از هر جایی (بین گلومرول تا میزراه) به ادرار راه یابند. بطور نرمال گلبول قرمز در ادرار یافت نمیشود هر چند وجود ۱ تا ۲ گلبول سرخ در هر فیلد میكروسكوپی معمولاً غیرطبیعی نیست. در سنگهای ادراری، عفونتهای شدید، سرطانها و نیز عادت ماهیانه، RBCها در ادرار ظاهر میشوند.

Epithelial cells: انواع مختلف سلولهای اپیتلیال (سلولهای توبولار كلیوی، ترانزیشنال و اسكواموس) در ادرار قابل مشاهده اند. افتراق بین این سلولها بسیار مشكل است اما مهمترین ِ آنها سلولهای توبولار كلیوی هستند كه ازدیاد آنها در ادرار می تواند آسیب به كلیه و لگنچه را مطرح سازد . كلاً حضور تعداد اندكی سلول اپی تلیال (بخصوص پوششی و ترانزیشنال) درحد ۴-۳ عدد در هر فیلد میكروسكوپی نرمال است و افزایش قابل توجه آنها میتواند نشان از التهاب ناحیه ای از دستگاه ادراری باشد. Mucus: رشته های موكوس كه به شكل رشته هایی دراز و موجدار و یا توده ای در ادرار قابل مشاهده اند، به میزان كم در ادرار طبیعی بوده ولی مقادیر زیاد آن در التهابات و دستكاری های دستگاه ادراری دیده میشوند.

Bacteria: بطور طبیعی ادرار ِ كلیه ها و مثانه عاری از باكتری بوده ولی امكان دارد آلودگی با باكتریهای موجود در پیشابراه یا واژن یا سایر منابع خارجی اتفاق بیافتد. حضور مقدار بالای باكتری در ادرار بخصوص در حضور تعداد قابل توجه WBC در ادرار مؤید حضور یك عفونت ادراری است. Cast(سیلندرها): سیلندرها در مجاری لوله های كلیوی شكل میگیرند و بدلیل اینكه در مجراها بشكل قالب لوله ها در می آیند به این نام (سیلندر= استوانه) خوانده میشوند . مجاری كلیوی، موكوپروتئینی به نام تام هورسفال ترشح میكنند كه ماده بنیادی سیلندرهاست. در صورت توقف ادرار (كاهش چشمگیر در جریان ادرار) یا غلظت بالای مواد حل شده و وجود محتویات پروتئینی در ادرار، كَستها میتوانند در لوله های دیستال و مجاری جمع كننده ادرار شكل بگیرند. سیلندرها همیشه منشأ كلیوی دارند و معرفهای بسیار مهم بیماریهای كلیوی هستند و بر اساس ظاهر و محتویات سلولی كه در درون شان قرار میگیرند طبقه بندی میشوند (مثلا Leukocyte cast و یا Granular cast و یا Crystalin cast و … ). به سیلندری كه هیچ محتویات سلولی یا غیرسلولی ندارد Hyalin (شفاف) گویند كه میتواند در ادرارهای نرمال به میزان بسیار كمی دیده شود. در انواع نفریتها و آسیبهای كلیوی و نیز در پره -اكلامپسی Cast ها در ادرار ظاهر میشوند و معمولا پروتئین چنین ادرارهایی مثبت است.

Crystal: كریستالهای ادرار معمولا در ادرار تازه دیده نمی شوند ولی پس از مدتی ماندن در آزمایشگاه قابل مشاهده میشوند. بدین معنا كه اگر ادرار با یك تركیب خاص قابل كریستالیزاسیون اشباع شده باشد یا خواص حلالیتی آنها تغییر نماید تشكیل میشوند. در برخی موارد این كریستالها در كلیه یا مجاری ادراری شكل میگیرند( منجر به تشكیل سنگها). معمولا اغلب كریستالهای ادراری قابل اهمیت نیستند (مثل كلسیم اگزالات، انواع اورات و فسفات، اسید اوریك و… كه الزاماً دلیل بر یك بیماری خاص نبوده ولی می توانند در برخی بیماریها افزایش یابند.اما كریستالهایی چون “تیروزین”، “لوسین”، “سیستئین” و سولفانامیدها مهم و شاخص مهمی در بیماریهای كبدی، سیستینوز و ایجاد صدمات كلیوی می باشند.

مواد متفرقه: مثل اسپرم، مخمر و انگل تریكوموناس كه در شرایط خاص در ادرار دیده میشوند. مثلاً كاندیدا (نوعی مخمر) به میزان زیاد میتواند نشان از یك بیماری قارچی باشد.

دمنوش بارهنگ

دمنوش زیره سبز

سبوس غلات