راهکارهای دستیابی به وزن سلامتی

هر کس از مزاج جبلی یا مادرزادی خودش فاصله بگیرد، درمانش سخت تر خواهد شد. در مکتب طب ایرانی، مثلا فردی که دارای مزاج سردی بوده و به مرور زمان در اثر عوامل نامناسب مزاج مادرزادی اش تغییر کرده و دچار بیماریهایی با مزاج گرم شده است درمانش به مراتب سخت تر و زمانبرتر از کسی است که دارای مزاج مادرزادی سرد بوده و حالا از کمی سردی بیشتر شکایت دارد. اینجا اگر فرد دارای مزاج مادرزادی سرد، کمی سردتر شود زیاد تغییر نکرده، اما اگر دچار بیماریهایی با مزاج گرم شود، از مزاج پایه اش فاصله بیشتری گرفته است و همینطور در مورد اضافه وزن، اگر فرد دارای مزاج عمومی مادرزادی خشکی باشد یعنی گرم و خشک یا سرد و خشک باشد انتظار داریم این افراد به خاطر خشکی مزاج لاغر باشند، اما اگر این افراد علیرغم لاغری و ترکه ای بودن در طفولیت، در بزرگسالی خیلی چاق باشند یعنی گرفتار رطوبت زیاد شده باشند، چون از مزاج مادرزادی خود فاصله زیادی گرفته اند، درمانشان نیاز به زمان و همکاری بیشتری دارد. کسانی که برای مقاومت و سختی در کاهش وزن به اطبا مراجعه می کنند، میتوانند کسانی باشند که از مزاج مادر زادی و جبلی خود فاصله گرفتند. ممکن است این افراد دچار ضعف قوا نیز باشند.
در مکتب طب ایرانی ، فرد باید دارای قوت باشد تا دارو و غذا در بدن او اثر بگذارند. وقتی بدن دچار ضعف قوا و یا کمبود انرژی شود انتقال دارو از دستگاه گوارش به اندام هدف انتهایی مثل مغز، قلب یا کبد اتفاق نمی افتد.
این مسئله درباره افرادی که لاغر هستند و به خوبی وزن نمی گیرند نیز وجود دارد. وقتی غذای خورده شده از دستگاه گوارش به خوبی جذب بدن نشود، به کبد و از انجا به اعضا و اندامهای دورتر مانند عضلات و استخوانها نرسد، چطور انتظار داریم تا بدن وزن بگیرد؟!

گاهی ضعف قوا ناشی از کمبود دریافت یا افزایش از دست دادن مواد ضروری مورد نیاز بدن است. در طب ایرانی افرادی که دارای خشکی نسبی پوست و مو، ریزش مو، علاقه به شیرینیجات و نوشیدنی های یخ دار خنک، درجاتی از ضعف حافظه، سیاهی رفتن چشم در حرکات سریع، ضعف بیشتر در هنگام خونریزی عادت ماهیانه، احساس خستگی زودرس و احساس کمبود انرژی در انجام کارهای روزمره و… هستند، علاوه بر اینکه علایم فقرالدم یا کم خونی طب ایرانی را دارند، امکان لاغری و رسیدن به وزن صحی یادهمان وزن سلامتی را ندارند و یا به سختی وزن کم میکنند و همچنین باور غلطی که در بین این افراد جا افتاده است که مکملهای ریز مغذیها نظیر ویتامین یا مولتی ویتامین ها نیز چاق کننده اند و نباید مصرف شوند، در صورتی که این افراد اگر ریزمغذی های لازم برای بدنشان تامین نشود، کاهش وزن سالم و موثری برایشان اتفاق نخواهد افتاد.
همچنین درباره مصرف سالادها مثلا کاهو در بدن خون کمی تولید میکند و اصطلاحا قلیل الغذا است و اینکه به علت کم کالری بودن یا اینکه غذاییت کمی دارد اما شکم پرکن است و برای کاهش وزن به همه پیشنهاد دهیم که کاهو یا خیار و گوجه مصرف کنند، برای همه صحیح نیست. چون کاهو بیشتر از خصوصیات غذایی، آثار دوایی دارد و کیفیت سردی و تری را در بدن زیاد میکند و مصرف مکرر آن با میزان زیاد باعث غلبه سردی و تری شده و به دنبال آن علایم ضعف را مشاهده میکنیم و به سردی بیشتر مزاج فرد منجر خواهد شد. از روش های متفاوتی میتوان برای تقویت قوا افرادی که پایه مزاجی گرم یا سردی دارند، میتوان استفاده کرد.

لاغری و کاهش وزن!

لاغرشدن به هر قیمتی و به هر روش غیراصولی زیانبار است. نوع و میزان تغذیه باید بر اساس مزاج مخصوص هر فرد و شرایط تاثیرگذار بر او تعیین گردد.

شربتهای سکنجبین و سرکه انگبین

شربتی است حاصل پخته شدن یک جزء شیرین و یک جزء ترش در آب و معمولا شامل شکر ( یا قند یا نبات)، آب و سرکه می‏باشد و با حرارت دادن به غلظت معینی میرسد. حکما و اطبای ایرانی بر حسب ضرورت و شرایط بیمار و بیماری ترکیب آن را تغییر میدهند یعنی سکنجبین بسته به اینکه برای چه نوع مزاجی مصرف شود و برای درمان چه نوع بیماری بکار برود میتواند ترکیبش متفاوت باشد اما ترکیب پایه ثابت است و در اغلب موارد عصاره نعناع نیز به ترکیب اضافه میشود و بر حسب نسبت اجزای تشکیل دهنده اش از طبعی معتدل تا قدری سرد برخوردار است. اگر میزان سرکه در سکنجبین زیادتر شود، ترش میشود و مضر اعصاب، معده و ریه خواهد بود.

سرکه انگبین، همان سکنجبین است که جزء شیرین آن به جای شکر یا قند یا نبات، عسل است و طبع سرکه انگبین از سکنجبین گرمتر است.
.
سکنجبین یک داروی مفتح (گشاینده) سدد است.
دارای قدرت تکه تکه کردن (تقطیع) مواد لزج یا کشدار است.
سکنجبین یک داروی لطیف کننده مواد غلیظ بدن است.
داروی تسکین دهنده حرارت و حدت خون و صفرا است.
یک فرآورده بسیار مؤثر در رفع تشنگی ها به شمار می آید.
مصرف سکنجبین سبب می شود اخلاط رقیق از طریق ادرار از بدن خارج شوند.

از مهمترین خواص سکنجبین، مفتح بودن یا خاصیت بازکنندگی آن است مثلا سکنجبین باعث دفع رطوبتهای نامطلوب از معده و روده‌ها شده و دستگاه گوارش را پاکسازی میکند، به عنوان مثال ترشحات و اخلاط ناشی از ترشحات سینوزیتی که التهابی مزمن (و آلرژیک) یا التهابی حاد هستند.

راهکارهای دستیابی به وزن سلامتی

هر کس از مزاج جبلی یا مادرزادی خودش فاصله بگیرد، درمانش سخت تر خواهد شد. در مکتب طب ایرانی، مثلا فردی که دارای مزاج سردی بوده و به مرور زمان در اثر عوامل نامناسب مزاج مادرزادی اش تغییر کرده و دچار بیماریهایی با مزاج گرم شده است درمانش به مراتب سخت تر و زمانبرتر از کسی است که دارای مزاج مادرزادی سرد بوده و حالا از کمی سردی بیشتر شکایت دارد. اینجا اگر فرد دارای مزاج مادرزادی سرد، کمی سردتر شود زیاد تغییر نکرده، اما اگر دچار بیماریهایی با مزاج گرم شود، از مزاج پایه اش فاصله بیشتری گرفته است و همینطور در مورد اضافه وزن، اگر فرد دارای مزاج عمومی مادرزادی خشکی باشد یعنی گرم و خشک یا سرد و خشک باشد انتظار داریم این افراد به خاطر خشکی مزاج لاغر باشند، اما اگر این افراد علیرغم لاغری و ترکه ای بودن در طفولیت، در بزرگسالی خیلی چاق باشند یعنی گرفتار رطوبت زیاد شده باشند، چون از مزاج مادرزادی خود فاصله زیادی گرفته اند، درمانشان نیاز به زمان و همکاری بیشتری دارد. کسانی که برای مقاومت و سختی در کاهش وزن به اطبا مراجعه می کنند، میتوانند کسانی باشند که از مزاج مادر زادی و جبلی خود فاصله گرفتند. ممکن است این افراد دچار ضعف قوا نیز باشند.
در مکتب طب ایرانی ، فرد باید دارای قوت باشد تا دارو و غذا در بدن او اثر بگذارند. وقتی بدن دچار ضعف قوا و یا کمبود انرژی شود انتقال دارو از دستگاه گوارش به اندام هدف انتهایی مثل مغز، قلب یا کبد اتفاق نمی افتد.
این مسئله درباره افرادی که لاغر هستند و به خوبی وزن نمی گیرند نیز وجود دارد. وقتی غذای خورده شده از دستگاه گوارش به خوبی جذب بدن نشود، به کبد و از انجا به اعضا و اندامهای دورتر مانند عضلات و استخوانها نرسد، چطور انتظار داریم تا بدن وزن بگیرد؟!

گاهی ضعف قوا ناشی از کمبود دریافت یا افزایش از دست دادن مواد ضروری مورد نیاز بدن است. در طب ایرانی افرادی که دارای خشکی نسبی پوست و مو، ریزش مو، علاقه به شیرینیجات و نوشیدنی های یخ دار خنک، درجاتی از ضعف حافظه، سیاهی رفتن چشم در حرکات سریع، ضعف بیشتر در هنگام خونریزی عادت ماهیانه، احساس خستگی زودرس و احساس کمبود انرژی در انجام کارهای روزمره و… هستند، علاوه بر اینکه علایم فقرالدم یا کم خونی طب ایرانی را دارند، امکان لاغری و رسیدن به وزن صحی یادهمان وزن سلامتی را ندارند و یا به سختی وزن کم میکنند و همچنین باور غلطی که در بین این افراد جا افتاده است که مکملهای ریز مغذیها نظیر ویتامین یا مولتی ویتامین ها نیز چاق کننده اند و نباید مصرف شوند، در صورتی که این افراد اگر ریزمغذی های لازم برای بدنشان تامین نشود، کاهش وزن سالم و موثری برایشان اتفاق نخواهد افتاد.
همچنین درباره مصرف سالادها مثلا کاهو در بدن خون کمی تولید میکند و اصطلاحا قلیل الغذا است و اینکه به علت کم کالری بودن یا اینکه غذاییت کمی دارد اما شکم پرکن است و برای کاهش وزن به همه پیشنهاد دهیم که کاهو یا خیار و گوجه مصرف کنند، برای همه صحیح نیست. چون کاهو بیشتر از خصوصیات غذایی، آثار دوایی دارد و کیفیت سردی و تری را در بدن زیاد میکند و مصرف مکرر آن با میزان زیاد باعث غلبه سردی و تری شده و به دنبال آن علایم ضعف را مشاهده میکنیم و به سردی بیشتر مزاج فرد منجر خواهد شد. از روش های متفاوتی میتوان برای تقویت قوا افرادی که پایه مزاجی گرم یا سردی دارند، میتوان استفاده کرد.
ایشان در پاسخ به این سوال که چه خوراکی هایی برای افزایش خلط خون یا خونسازی مناسب هستند، گفتند: یکی از خوراکی هایی که هم در طب رایج و هم در طب سنتی برای کم خونی توصیه میشود، انگور سیاه است. انجیرسیاه هم در اغلب افراد خصوصا در طبع سرد و خشک بسیار مناسب است. انگورسیاه به دلیل طبیعتی که دارد، برای تمام مزاج ها مناسب است و اگر کسی دچار ضعف گوارش باشد، پخته این میوه ها یا استفاده از شیره آنها مثل شیره انگور را پیشنهاد میکنیم. شیره انگور قوای سه گانه یعنی مغز ، قلب و کبد را تقویت می کند و ضعف بدن را رفع میکند. شیره انجیر هم بسیار مقوی است و انگور و انجیر ابر غذا هستند، یعنی اغلب مواد ضروری مورد نیاز بدن در آن ها وجود دارد.
وی افزود:مصرف سیب به صورت میوه تازه، آب سیب، مربای سیب، سیب خشک، دمنوش سیب، سویق سیب، کمپوت سیب، مارمالاد سیب، حلوای سیب، فالوده سیب، کباب سیب، خورش سیب… برای تقویت قوا بسیار موثر است و مصرف ده عدد بادام خام خیسانده و پوست کنده به صورت کوبیده یا آسیاب شده با یک فنجان آب و یک قاشق مربا خوری عسل که اصطلاحا شیره بادام یا شیر بادام نام دارد، برای تقویت دماغ یا مغز بسیار مفیداست. روزانه مصرف دو عدد گردو برای سلامت قلب و عروق مناسب است. در پایان مهمترین خوراکی برای درمان ضعف قوا را آب گوشت و یا عصاره گوشت معرفی کردند که بسیار مفرح و مقوی است.

لاغری و کاهش وزن

«رژیم سخت و رژیم گرفتن سرسختانه صرفا برای لاغری را از ذهنتان پاک کنید.” داشتن وزن مطلوب همراه با سلامتی ایده آل با سبک زندگی سالم و خود مراقبتی حاصل میگردد. نوع و میزان تغذیه باید بر اساس مزاج یا همان خصوصیات شخصی هر فرد و شرایط تاثیرگذار بر او تعیین گردد. لاغرشدن به هر قیمتی و به هر روش غیراصولی زیانبار است. سبک زندگی سالم، همه ابعاد زندگی را شامل میشود. رسیدن به وزن مطلوب با اصلاح شیوه زندگی و بالا بردن سطح تندرستی بسیار شایسته است.

مکتب طب ایرانی توجهی ویژه به راهکارهای حفظ سلامتی با توجه به تغذیه آگاهانه و همچنین استفاده از غذاها در خط اول درمان مشترک بیماریها دارد و این میزان توجه و تاکید در هیچ یک از مکاتب طبی موجود، وجود ندارد.

داشتن وزنی متعادل، با کمک سبک زندگی و تغذیه سالم، بهتر از برنامه های غذایی لاغری سخت و غیراصولی است. نوع و میزان تغذیه باید بر اساس مزاج و خصوصیات شخصی هر فرد تعیین گردد. اصلاح سبک تغذیه و زندگی با خودمراقبتی زمینه ساز حفظ و ارتقاء سلامتی است. داشتن وزن مطلوب همراه با سلامتی ایده آل بسیار ارزشمند است.