Body Mass Index (BMI)

شناسایی سریع چاقی با شاخص BMI

.

شاخص توده بدنی یا (BMI) به عنوان یک شاخص ساده و اولیه برای تخمین میزان کل چربی بدن یا چاقی عمومی بکار می رود.

افراد سالم معمولا در شاخص بدنی نرمال قرار دارند و علت فاصله حد پایین و حد بالای نرمال این شاخص، تنوع مزاج مادرزادی افراد است. در محدوده نرمال بی ام آی یعنی ۱۸/۵ تا ۲۴/۹ مزاجهای مادرزادی تر، مثل گرم و تر، تر، سرد و تر در حالت سلامت در مقادیر بالای محدوده نرمال بی ام آی قرار دارند و مزاجهای مادرزادی خشک، مثل سرد و خشک، خشک و گرم خشک در حالت سلامت در مقادیر پایین محدوده نرمال بی ام آی قرار خواهند گرفت.

وضعیت وزن BMI

کمبود وزن کمتر از 18.5

طبیعی 24.9 – 18.5

اضافه وزن 29.9 – 25

چاق درجه یک 34.9 – 30

چاق درجه دو 39.9 – 35

چاق درجه سه 40

محاسبه شاخص توده بدنی (BMI)

برای محاسبه شاخص توده بدنی (BMI)، شما به وزن و قد خود نیاز دارید. مراحل زیر را دنبال کنید:

1. وزن خود را اندازه بگیرید: به کیلوگرم (kg) باشد.
2. قد خود را اندازه بگیرید: به متر (m) باشد. اگر قد خود را به سانتی‌متر دارید، آن را به متر تبدیل کنید (مثلاً 170 سانتی‌متر = 1.70 متر).

حالا، فرمول BMI به این شکل است: وزن تقسیم بر قد (قد به توان دو است)

مثال عملی:

فرض کنید وزن شما 70 کیلوگرم و قد شما 1.75 متر است.

1. مربع قد خود را محاسبه کنید: 1.75×1.75=3.061.75

2. وزن خود را بر مربع قد تقسیم کنید: 70 تقسیم بر 3.06 مساوی 22.8 خواهد شد.

بنابراین، BMI شما برابر با 22.88 است که در دسته‌ی وزن نرمال قرار می‌گیرد.

به همین سادگی، شما می‌توانید شاخص توده بدنی خود را محاسبه کنید.

تفسیر شاخص توده بدنی یا BMI

این عدد صرفاً یک شاخص عمومی و اولیه برای ارزیابی تناسب اندام و غربالگری چاقی است. برای اندازه گیری شاخص توده بدن ( Body Mass Index, BMI) وزن (بر حسب کیلوگرم) را بر مجذور قد (بر حسب متر) تقسیم می کنیم.

.

مثال دیگر BMI فردی که 70 کیلوگرم وزن و 160 سانتی متر یا 1.6 متر قد دارد، برای محاسبه شاخص توده بدنی عدد 70 را بر 2.56 تقسیم میکنیم، حاصل برابر است با ۲۷/۳۴ است که به کمک طبقه بندی زیر، فرد مورد نظر در محدوده اضافه وزن قرار دارد.

مزایای BMI:

1. ارزیابی سریع: BMI به سرعت و با حداقل ابزار قابل محاسبه است و می‌تواند یک دیدگاه کلی از وضعیت بدنی فرد بدهد.

2. پیشگیری از بیماری‌ها: افرادی که BMI بالایی دارند، ممکن است در معرض خطر بالاتری برای بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی باشند. با ارزیابی BMI، می‌توان از این خطرات پیشگیری کرد.

3. آگاهی از وضعیت بدنی: افراد با داشتن اطلاعات دقیق از BMI خود می‌توانند به سلامت خود توجه بیشتری داشته باشند و در صورت نیاز تغییراتی در رژیم غذایی و فعالیت‌های بدنی خود ایجاد کنند.

4. تغذیه و ورزش مناسب: BMI می‌تواند افراد را به تغذیه صحیح و ورزش منظم ترغیب کند.

معایب BMI:

1. دقیق نبودن برای همه: BMI نمی‌تواند تفاوت بین عضلات و چربی‌ها را نشان دهد. بنابراین، افرادی که عضلات قوی دارند ممکن است BMI بالایی داشته باشند، در حالی که واقعاً چاق نیستند.

2. عدم توجه به سن و جنسیت: این شاخص برای افراد با سنین و جنسیت‌های مختلف تفاوت‌هایی دارد که ممکن است به دقت آن لطمه بزند.

3. بی‌توجهی به دیگر عوامل سلامتی: BMI فقط وزن و قد را در نظر می‌گیرد و عواملی مانند ژنتیک، عادات غذایی و فعالیت‌های بدنی را نادیده می‌گیرد.

4. ایجاد نگرانی بی‌مورد: ممکن است افراد با دانستن BMI خود، بدون دلیل نگران شوند و این نگرانی به سلامت روحی و جسمی آنها آسیب برساند.

به طور کلی، BMI یک ابزار مفید است اما نباید تنها معیار برای ارزیابی سلامت باشد. بهتر است افراد علاوه بر توجه به BMI، به نکات دیگر مانند تغذیه، فعالیت‌های بدنی و مراقبت‌های پزشکی نیز توجه کنند.

چاقی یا سمن مفرط

از چاقی در مکتب طب ایرانی با عنوان «سمن مفرط» یاد میشود و به علت ازدیاد رطوبت بوده و دوگونه است یا از تجمع پیه و چربی است که چاقی شحمی نامیده میشود یا از تجمع و ازدیاد عضلات است که چاقی لحمی نام دارد. چاقی موضعی شکمی عمدتا از نوع پیه و چربی بوده و این شاخص در طب رایج با اندازه گیری دور کمر به دور باسن سنجیده میشود.

.

(Waist/Hip Ratio)

اگر عدد به دست آمده در زنان بیشتر از 0.8 و در مردان بیشتر از 0.95 باشد معمولا با عوارض چاقی همراه است.

.