طب سنتی و مبحث چاقی و لاغری

تغذیه طب سنتی براساس مزاج و سیستم بدنی هر فرد تنظیم می‌گردد. همانطور که می‌دانید مزاج شناسی در طب سنتی دارای جایگاه ویژه‌ای است براساس آن مزاج‌های 9 گانه مشخص شده‌اند. رژیم غذایی سالم نیاز به شناخت مزاج هر کسی دارد و بدون توجه به این موضوع، اثر معکوس دارد. در طب گیاهی و تغذیه طب سنتی همیشه با نگاه به مزاج و طبع هر کسی، وعده های غذایی را توصیه می‌کنند.

مزاج‌های 9 گانه عبارتند از:

سرد
گرم
خشک
تر
سرد و خشک
سرد و تر
گرم و خشک
گرم و تر
معتدل

هدف از مزاج شناسی

هدف از مشخص شدن مزاج افراد در طب سنتی پیشگیری از ابتلا به بیماری است. در طب سنتی پیشگیری و اصلاح سبک زندگی نسبت به درمان و اعمال یداوی است. هدف تغذیه طب سنتی این است تا فرد براساس نوع مزاجی که دارد؛ مواد غذایی مصرف کند که برعکس نوع مزاج او است تا مزاج هر فردی به حد اعتدال برسد. در تغذیه طب سنتی این کارها برخلاف بهبودی و مزاج شما خواهد.

8 نکته برای رژیم غذایی سالم و تغذیه طب سنتی

در ادامه 8 نکته رژیم غذایی سالم و تغذیه طب سنتی معرفی و بررسی می‌شود. هر کسی با توجه به مزاج‌شناسی و سبک تغذیه خودش، باید از این وعده‌های غذایی استفاده کند. قبل از انتخاب هر کدام، به مزاج خود توجه کنید.

مزاج شناسی و شناخت انواع مزاج چهارگانه

1. وعده‌های غذایی خود را بر پایه کربوهیدرات‌های نشاسته‌ای فیبر اولویت بالاتر قرار دهید.
کربوهیدرات‌های نشاسته‌ای باید کمی بیش از یک سوم غذایی را که می‌خورید، تشکیل دهند. آنها شامل سیب زمینی، نان، برنج، ماکارونی و غلات هستند. فیبرهای بالاتر یا انواع سبوس دار مانند ماکارونی سبوس دار، برنج قهوه‌ای یا سیب زمینی را با پوست روشن انتخاب کنید. آنها فیبر بیشتری نسبت به کربوهیدرات‌های نشاسته‌ای سفید یا تصفیه‌شده دارند و باعث می‌شوند مدت بیشتری احساس سیری داشته باشید.

سعی کنید حداقل 1 غذای نشاسته‌ای را در کنار هر وعده اصلی قرار دهید. برخی افراد فکر می‌کنند غذاهای نشاسته‌ای چاق کننده هستند، اما گرم به ازای هر گرم کربوهیدرات موجود در آنها کمتر از نیمی از کالری چربی را تامین می‌کند. در کنار حجامت باید از رژیم غذایی سالم و تغذیه طب سنتی استفاده کرد.

چربی‌هایی را که هنگام پختن یا سرو این نوع غذاها اضافه می‌کنید، توجه داشته باشید زیرا همین امر باعث افزایش کالری می‌شود – به عنوان مثال روغن روی چیپس، کره روی نان و سس‌های خامه‌ای روی ماکارونی. این‌ها در تغذیه طب سنتی می توانند اثر منفی بگذارند. برای داشتن رژیم غذایی سالم می‌توانید از این توصیه‌ها بهره ببرید.

2. مقدار زیادی میوه و سبزیجات بخورید.

توصیه می‌شود هر روز حداقل 5 سهم از انواع میوه‌ها و سبزیجات بخورید. آنها می‌توانند تازه، منجمد، کنسرو شده، خشک یا آبدار باشند.

مصرف آنها روزانه در 5 وعده آسانتر از آن است که به نظر می رسد. چرا یک موز را روی غلات صبحانه خرد نکنید، و یا میان وعده معمول صبح خود را با یک قطعه میوه تازه عوض نکنید؟

بخشی از میوه‌ها و سبزیجات تازه، کنسرو شده یا منجمد 80 گرم است. بخشی از میوه خشک (که باید در زمان صرف غذا نگهداری شود) 30 گرم است.

یک لیوان 150 میلی لیتر آب میوه، آب سبزیجات یا اسموتی نیز به عنوان 1 سهم محسوب می‌شود، اما مقدار لازم را بیش از 1 لیوان در روز محدود کنید زیرا این نوشیدنی‌ها حاوی قند هستند و می‌توانند به دندان‌های شما آسیب برسانند.

3. ماهی بیشتری بخورید، از جمله بخشی از ماهی‌های روغنی

ماهی منبع خوبی از پروتئین و حاوی بسیاری از ویتامین‌ها و مواد معدنی است. هدف قرار دادن برای مصرف حداقل 2 قسمت ماهی در هفته، از جمله حداقل 1 قسمت ماهی روغنی است. ماهی‌های روغنی سرشار از چربی‌های امگا 3 هستند، که ممکن است به جلوگیری از بیماری‌های قلبی کمک کند.

ماهی‌های روغنی عبارتند از:

سالمون
قزل آلا
شاه ماهی
ساردین
پیلچارد
خال مخالی

ماهی‌های غیر روغنی عبارتند از:

روغن ماهی کوچک
ماهی پهن
کولی
کاد
تن
لقمه ماهی
هیک
می توانید از بین تازه، منجمد و کنسرو شده یکی را انتخاب کنید، اما به یاد داشته باشید که بهترین ماهی ماهی تازه است. ماهی کنسرو شده و دودی می‌تواند سرشار از نمک باشد. بیشتر مردم باید ماهی بیشتری بخورند، اما برای برخی از انواع ماهی‌ها محدودیت‌های توصیه شده وجود دارد.

4. میزان چربی اشباع و شکر را کم کنید.

چربی‌های اشباع شده

شما در رژیم غذایی خود به مقداری چربی نیاز دارید، اما توجه به مقدار و نوع چربی مصرفی مهم است. دو نوع اصلی چربی وجود دارد: اشباع و اشباع نشده. چربی اشباع زیاد می‌تواند میزان کلسترول را در خون افزایش دهد، که خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می‌دهد.

به طور متوسط​​، مردان نباید بیش از 30 گرم چربی اشباع شده در روز داشته باشند. به طور متوسط، زنان نباید بیش از 20 گرم چربی اشباع شده در روز داشته باشند.

کودکان زیر 11 سال باید چربی اشباع کمتری نسبت به بزرگسالان داشته باشند، اما رژیم کم چربی برای کودکان زیر 5 سال مناسب نیست.

چربی اشباع شده در بسیاری از غذاها وجود دارد، مانند:

برش‌های چرب گوشت
سوسیس و کالباس
کره
پنیر سفت
کرم
کیک‌ها
بیسکوییت
شیرینی پای

سعی کنید میزان چربی اشباع شده خود را کاهش دهید و به جای آن غذاهایی را انتخاب کنید که حاوی چربی‌های اشباع نشده باشند، مانند روغن‌های گیاهی و اسپرد، ماهی‌های روغنی و آووکادو. برای یک انتخاب تغذیه طب سنتی سالم‌تر، به جای اضافه کردن کره به گوشت یا قارچ، از مقدار کمی روغن مایع یا روغن زیتون، یا پخش چربی کم استفاده کنید.

وقتی گوشت می‌خورید، برش‌های بدون چربی را انتخاب کنید و مصرف هرگونه چربی قابل مشاهده را قطع کنید. همه انواع چربی دارای انرژی زیادی هستند، بنابراین باید فقط در مقادیر کم مصرف شوند.

قند و شکر

مصرف منظم غذاها و نوشیدنی‌های حاوی قند، خطر چاقی و پوسیدگی دندان را افزایش می‌دهد. غذاها و نوشیدنی‌های شیرین اغلب دارای انرژی زیادی هستند (با کیلوژول یا کالری اندازه گیری می‌شوند) و اگر زیاد مصرف شوند می‌توانند در افزایش وزن نقش داشته باشند. همچنین می‌توانند باعث پوسیدگی دندان شوند، به خصوص اگر بین وعده‌های غذایی مصرف شوند.

قندهای رایگان قندهایی هستند که به غذاها یا نوشیدنی‌ها اضافه می‌شوند، یا به طور طبیعی در عسل، شربت‌ها و آب میوه‌ها و شیرینی‌های شیرین موجود نیست. این نوع قندی است که باید کاهش دهید، نه قند موجود در میوه و شیر. بسیاری از غذاها و نوشیدنی‌های بسته بندی شده حاوی مقادیر شگفت آور زیادی قند هستند. قندهای رایگان در بسیاری از غذاها وجود دارد.

نوشیدنی‌های گازدار حاوی قند
غلات صبحانه شیرین
کیک‌ها
بیسکوییت
شیرینی و پودینگ
شیرینی و شکلات
نوشیدنی‌های الکلی
برچسب‌های مواد غذایی می‌توانند کمک کنند. از آنها برای بررسی میزان غذاهای قندی استفاده کنید. بیش از 22.5 گرم از کل قندها در هر 100 گرم به این معنی است که مواد غذایی دارای قند زیادی است، در حالی که 5 گرم از کل قندها یا کمتر در هر 100 گرم به معنی کم بودن مواد قندی در مواد غذایی است.

5- نمک کمتری بخورید: کمتر از 6 گرم در روز برای بزرگسالان

مصرف نمک زیاد می‌تواند فشار خون را بالا ببرد. افراد مبتلا به فشار خون بالا احتمالاً به بیماری قلبی یا سکته مغزی مبتلا می‌شوند. حتی اگر به غذای خود نمک اضافه نکنید، باز هم ممکن است بیش از حد غذا بخورید. حدود سه چهارم نمکی که می‌خورید از قبل هنگام خرید، مانند غلات صبحانه، سوپ، نان و سس در غذا است.

از برچسب‌های مواد غذایی برای کمک به کاهش میزان استفاده کنید. بیش از 1.5 گرم نمک در هر 100 گرم به این معنی است که غذا نمک زیادی دارد. بزرگسالان و کودکان 11 ساله و بالاتر نباید بیش از 6 گرم نمک (حدود یک قاشق چای خوری) در روز بخورند. بچه‌های کوچکتر باید حتی کمتر هم داشته باشند.

6. تحرک داشته باشید تا تناسب اندام پیدا کنید.

ورزش منظم ممکن است به شما در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های جدی کمک کند. همچنین برای سلامتی شما نیز مهم است. اضافه وزن یا چاقی می‌تواند منجر به شرایط سلامتی مانند دیابت نوع 2، برخی سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی و سکته شود. کمبود وزن همچنین می‌تواند بر سلامتی شما تأثیر بگذارد.

بیشتر بزرگسالان باید با مصرف کالری کمتر، وزن کم می‌کنند. اگر می‌خواهید وزن خود را کاهش دهید، کمتر غذا بخورید و تحرک بیشتری داشته باشید. داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل می‌تواند به شما در حفظ وزن سالم کمک کند. با استفاده از ماشین حساب وزن سالم BMI بررسی کنید که آیا وزن شما سالم است. اگر نگران وزن خود هستید، از پزشک عمومی یا یک متخصص تغذیه بخواهید که شما را راهنمایی کند.

7-تشنه نشوید.

برای جلوگیری از کمبود آب بدن باید مایعات زیادی بنوشید. پزشکان توصیه می‌کنند هر روز 6 تا 8 لیوان بنوشید. این علاوه بر مایعاتی است که از غذایی که می‌خورید دریافت می‌کنید. همه نوشیدنی‌های غیر الکلی شمارش می‌شوند، اما آب، شیر کم چربی و نوشیدنی‌های کم قند، از جمله چای و قهوه، گزینه‌های سالم‌تری هستند.

از مصرف نوشیدنی‌های گازدار شیرین خودداری کنید، زیرا کالری بالایی دارند و برای دندان‌ها مضر هستند. حتی آب میوه و اسموتی‌های بدون شکر نیز مقدار زیادی قند دارند. میزان مصرف روزانه نوشیدنی‌های شما از آب میوه، آب سبزیجات و اسموتی‌ها نباید از ۱۵۰ میلی‌لیتر تجاوز کند که معادل یک لیوان کوچک است. همچنین، در هوای گرم یا هنگام ورزش، مصرف مایعات را افزایش دهید.

8- صبحانه را کنار نگذارید.

برخی از افراد صبحانه را حذف میکنند زیرا فکر میکنند این امر به کاهش وزن آنها کمک میکند. اما یک صبحانه سالم سرشار از فیبر و کم چربی، شکر و نمک میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد و به شما کمک می‌کند مواد مغذی مورد نیاز برای سلامتی را دریافت کنید. غلات سبوس دار با شیر نیم یا بدون چربی و میوه‌های خرد شده، یک صبحانه خوشمزه و سالم است.

 

نکات مهم در تغذیه طب سنتی

همان‌طور که اشاره شد، در طب سنتی توصیه می‌شود افراد با توجه به نوع مزاج خود، مواد غذایی سالم و مناسب را انتخاب کنند. به‌عنوان مثال، افراد با مزاج سرد بهتر است از غذاهای سرد پرهیز کنند و افراد با مزاج گرم، باید غذاهای گرم را از رژیم غذایی خود حذف کنند.

علاوه بر این در طب سنتی مصلحات برای هر ماده غذایی تعیین شده است که مثلا افراد گرم مزاج بتوانند به راحتی مواد غذایی گرم مزاج و افراد سرد مزاج مواد غذایی سرد مزاج را مصرف کنند. در تغذیه طب سنتی مثلا برای برنج که مزاج سردی دارد، مصلح آن زیره است که مزاج آن را متعادل کند. رژیم غذایی سالم در کنار هر وعده‌ای، مصلح آن را هم تجویز می کنند.

تعداد و زمان مناسب خوردن غذا در وعده‌های غذایی

در تغذیه طب سنتی، زمان و تعداد مشخصی برای هر وعده غذایی تعیین می‌شود.

صبحانه: در تابستان دو ساعت پس از طلوع آفتاب مصرف شود و در زمستان هنگام طلوع آفتاب به‌طور کامل خورده شود.

ناهار: زمان مناسب برای مصرف ناهار بین ساعت ۱۲ تا ۱۴ است و باید سبک باشد یا در صورت امکان حذف شود.

شام: سه تا چهار ساعت پیش از خواب مصرف گردد و وعده غذایی کاملی

نکات مهم بعد از غذا

تغذیه طب سنتی برای بعد از غذا نکات مهمی را در نظر گرفته است که با رعایت آنها می‌توان از بروز بیماری پیشگیری کرد. انجام کارها و فعالیت‌های سنگین بعد از مصرف غذا با معده پر ممکن است خون را از معده به سمت عضلات منتقل کرده و فرآیند هضم را دشوار کند.

اندازه‌گیری در رژیم غذایی و پرکاربرد ترین واحدهای اندازه گیری

اندازه‌گیری دقیق مواد غذایی در رژیم غذایی برای کنترل کالری دریافتی و مواد مغذی ضروری است. واحدهای اندازه‌گیری متعددی وجود دارند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند. در اینجا برخی از پرکاربردترین واحدها و کاربردهای آن‌ها آورده شده است:

واحدهای وزن:

در رژیم غذایی از واحدهایی نظیر گرم و کیلوگرم استفاده می‌شود. این مقیاس‌ها نسبت به سایر اندازه‌گیری‌ها دقیق‌تر هستند و به کمک ترازو می‌توان برای اندازه‌گیری هر نوع مواد غذایی، از آن‌ها استفاده کرد. البته باید در نظر داشت که این واحد اندازه‌گیری کاملاً به ابزار وابسته است و زمانی کارآمد و مفید است که در کنار خود یک ترازو داشته باشیم، پس در همه جا قابل استفاده نیست.
گرم (g): رایج‌ترین واحد برای اندازه‌گیری وزن مواد غذایی، به‌ویژه مواد جامد مانند گوشت، سبزیجات، غلات و حبوبات است. اغلب در دستورالعمل‌ها و برچسب‌های مواد غذایی استفاده می‌شود.
کیلوگرم (kg): برای اندازه‌گیری وزن‌های بزرگ‌تر مواد غذایی استفاده می‌شود. کیلوگرم = ۱۰۰۰ گرم
اونس (oz): واحدی است که در برخی از کشورها استفاده می‌شود و معادل تقریباً ۲۸٫۳۵ گرم است. (به طور دقیق‌تر، ۱ اونس = ۲۸٫۳۵ گرم است، اما برای مصارف روزمره می‌توان از تقریبی ۲۸ گرم استفاده کرد).


واحدهای حجم:

میلی‌لیتر (ml): برای اندازه‌گیری حجم مایعات مانند آب، شیر، روغن و سس‌ها استفاده می‌شود.
لیتر (l): برای اندازه‌گیری حجم‌های بزرگ‌تر مایعات استفاده می‌شود. یک لیتر = ۱۰۰۰ میلی‌لیتر
فنجان (cup): واحدی است که در دستورالعمل‌های آشپزی و رژیم‌های غذایی استفاده می‌شود و در اندازه‌های مختلفی موجود است. اندازه استاندارد فنجان در بسیاری از کشورها تقریباً برابر با ۲۴۰ میلی‌لیتر است، اما می‌تواند کمی متفاوت باشد. برای دقت بیشتر، بهتر است از فنجان‌های مدرج استفاده شود.
یک لیوان معادل ۲۴۰ سی‌سی است
لیوان رایج‌ترین واحد در بین متخصصین تغذیه است. پیشنهاد می‌شود که یا یک لیوان مدرج همراه داشته باشید و یا یکبار یک لیوان را که بیشتر استفاده می‌کنید به دقت تا ۲۴۰ سی‌سی اندازه‌گیری کنید.
قاشق غذاخوری (tablespoon): برای اندازه‌گیری حجم‌های کوچک‌تر مایعات و مواد جامد استفاده می‌شود. قاشق غذاخوری تقریباً برابر با ۱۵ میلی‌لیتر است.
قاشق غذاخوری
قاشق غذاخوری معادل ۱۵ سی‌سی است.
توجه کنید هرگاه از واحد قاشق استفاده می‌شود، همواره منظور یک قاشق سر صاف است (مانند مایع)؛ مثلا وقتی گفته می‌شود که یک قاشق غذاخوری پلو حدود ۱۰ کالری دارد منظور آن است که اگر با پشت یک کارد غذاخوری روی قاشق را تمیز کنیم نباید هیچ دانه برنجی از روی قاشق بریزد. معمولاً یک انگشت شست حدود دو قاشق غذاخوری (۳۰ سی‌سی) است.
قاشق مرباخوری (teaspoon): برای اندازه‌گیری حجم‌های بسیار کوچک‌تر استفاده می‌شود. قاشق چای‌خوری تقریباً برابر با ۵ میلی‌لیتر است.
قاشق مرباخوری
قاشق مرباخوری معادل ۵ سی‌سی است.
قاشق چای‌خوری
قاشق چای‌خوری معادل ۵ سی‌سی است. (توجه: قاشق چای‌خوری استاندارد برابر ۵ میلی‌لیتر است؛ اندازه ۲٫۵ سی‌سی برای قاشق‌های کوچک‌تر یا قهوه‌خوری است).
اونس مایع
یک اونس مایع معادل ۳۰ سی‌سی است.


واحدهای عدد و قسمت:

عدد (piece/count): برای میوه‌ها، سبزیجات و برخی از مواد غذایی که به صورت واحد شمارش می‌شوند، مانند تخم‌مرغ استفاده می‌شود.
قسمت (serving): مفهومی است که به مقدار غذایی اشاره می‌کند که در یک وعده غذایی مصرف می‌شود. برچسب‌های مواد غذایی اغلب اطلاعات تغذیه‌ای را بر اساس یک قسمت مشخص نشان می‌دهند.
هر ماده غذایی قابل شمارش را می‌توان با این مقیاس در نظر گرفت مثلا تخم‌مرغ و یا یک عدد سیب. این واحد مقیاس اندازه‌گیری ساده‌ای است اما دقیق نیست. در برخی موارد می‌توانید آنچه را که می‌خورید، بشمارید، مثلا: یک عدد سیب متوسط، دو برش نان، یک ورقه پنیر چدار، یک حبه سیر، یک عدد تخم‌مرغ و حتی یک اسلایس پیتزا یا یک پُرس چلو خورش. استفاده از این روش بسیار ساده است ولی دو مشکل دارد:
همیشه قابل استفاده نیست.
خیلی دقیق نیست، مثلا تعریف «سیب متوسط» برای همه یکسان نیست. در این زمینه پیشنهاد می‌شود که کمی محافظه‌کارانه عمل کنید یعنی اگر تردید دارید که آیا سیبی که دارید میل می‌کنید «متوسط» است یا «بزرگ»، فرض را بر آن بگذارید که بزرگ است!
برای دقت بیشتر، بهتر است از ترازوی آشپزخانه و ظروف مدرج استفاده کنید.
هنگام استفاده از دستورالعمل‌ها، حتماً به واحدهای اندازه‌گیری دقت کنید و در صورت لزوم تبدیل واحدها را انجام دهید.
برای اطمینان از رعایت دقیق برنامه‌ی غذایی خود، یادگیری تبدیل واحدهای اندازه‌گیری مختلف ضروری است. از ابزارهای آنلاین تبدیل واحد نیز می‌توانید استفاده کنید.


برای دقت بیشتر، بهتر است از ترازوی آشپزخانه و ظروف مدرج استفاده کنید.
هنگام استفاده از دستورالعمل‌ها، حتماً به واحدهای اندازه‌گیری دقت کنید و در صورت لزوم تبدیل واحدها را انجام دهید.
برای اطمینان از رعایت دقیق برنامه‌ی غذایی خود، یادگیری تبدیل واحدهای اندازه‌گیری مختلف ضروری است. از ابزارهای آنلاین تبدیل واحد نیز می‌توانید استفاده کنید.

جدول کلی: واحدهای اندازه‌گیری در رژیم غذایی

نوع واحد نام واحد معادل استاندارد کاربرد اصلی
وزن گرم (g) ۱ گرم مواد جامد (گوشت، سبزی، غلات)
کیلوگرم (kg) ۱۰۰۰ گرم وزن‌های بزرگ (کیسه برنج، گوشت عمده)
اونس (oz) ≈ ۲۸٫۳۵ گرم دستورالعمل‌های خارجی
حجم میلی‌لیتر (ml) ۱ میلی‌لیتر مایعات کوچک (روغن، سس)
لیتر (l) ۱۰۰۰ میلی‌لیتر مایعات بزرگ (شیر، آب)
لیوان / فنجان (cup) ۲۴۰ سی‌سی آشپزی، رژیم، مایعات و جامدات
قاشق غذاخوری ۱۵ سی‌سی مایعات و جامدات کوچک
قاشق چای‌خوری ۵ سی‌سی ادویه، شکر، نمک
اونس مایع ≈ ۳۰ سی‌سی دستورالعمل‌های موجود
تعداد / قسمت عدد (piece) ۱ عدد (سیب، تخم‌مرغ و …) میوه، تخم‌مرغ، نان
قسمت (serving) مقدار یک وعده غذایی برچسب مواد غذایی

 


واحد اندازه گیری انواع نان در رژیم

در اندازه‌گیری‌ها نمی‌شود همه‌ی اقلام مواد غذایی را با ابزارهای بالا اندازه گرفت برای مثال میوه‌ها یا نان‌ها. برای نان به طور پیش‌فرض یک واحد نان برابر ۳۰ گرم و معادل یک کف دست (یک قطعه ۹×۹ سانتی‌متری) از نان سنگک یا بربری یا دو کف دست نان تافتون و یا چهار برابر آن نان لواش می‌باشد. در مورد نان‌های باگت به علت تفاوت اندازه آن‌ها بهتر است از روش اندازه‌گیری (۳۰ گرم) استفاده کرد این مقدار نان حدود ۷۵ کیلوکالری انرژی دارد.


جدول جزئی ۱: واحد نان در رژیم غذایی

نوع نان یک واحد نان (۳۰ گرم ≈ ۷۵ کیلوکالری)
سنگک / بربری ۱ کف دست (۹×۹ سانتی‌متر)
تافتون ۲ کف دست
لواش ۴ کف دست (۴ برابر تافتون)
باگت بهتر است با ترازو ۳۰ گرم اندازه‌گیری شود

واحد اندازه گیری میوه‌ها چند کالری است؟

در مورد میوه‌ها نیز واحد مطرح است که در واقع منظور از هر واحد میوه، مقداری از میوه است که حدود ۷۵ کیلوکالری داشته باشد. این مقدار می‌تواند با هر یک از موارد زیر برابر باشد:
یک عدد سیب متوسط
یک پرتقال متوسط
یک عدد هلو متوسط
یک لیموشیرین متوسط
دو عدد نارنگی متوسط
دو عدد کیوی متوسط
سه عدد انجیر تازه
سه عدد زردآلو
نصف موز بزرگ
یک و یک چهارم لیوان توت فرنگی
۱۲ عدد گیلاس
یک لیوان آلبالو
یک لیوان و نیم هندوانه، خربزه یا طالبی قاچ‌کرده
این مقادیر برای میوه‌های تازه و معمول است که در رژیم‌های غذایی توصیه می‌گردد. در صورت در دسترس نبودن میوه‌های تازه می‌توان از جایگزین آن‌ها مثل نصف لیوان میوه پخته یا کمپوت میوه، یا یک چهارم لیوان میوه خشک یا خشکبار، یا سه چهارم لیوان آب میوه تازه و طبیعی استفاده کرد. این موارد همگی معادل یک واحد از گروه میوه‌ها هستند.


جدول جزئی ۲: واحد میوه (هر واحد ≈ ۷۵ کیلوکالری)

میوه تازه مقدار معادل ۱ واحد
سیب، پرتقال، هلو، لیموشیرین ۱ عدد متوسط
نارنگی، کیوی ۲ عدد متوسط
انجیر تازه، زردآلو ۳ عدد
موز نصف موز بزرگ
توت‌فرنگی ۱ و ۱/۴ لیوان
گیلاس ۱۲ عدد
آلبالو ۱ لیوان
هندوانه / خربزه / طالبی ۱ و ۱/۲ لیوان قاچ‌شده

جایگزین‌ها (معادل ۱ واحد):

  • نصف لیوان میوه پخته یا کمپوت
  • ۱/۴ لیوان میوه خشک
  • ۳/۴ لیوان آب‌میوه طبیعی

کالری شماری انواع پروتئین در رژیم غذایی

برای افراد بزرگسال و افرادی که ممنوعیت استفاده از بعضی مواد غذایی را ندارند و غالبا سالم هستند روزانه ۳-۲ واحد از گروه گوشت، حبوبات و تخم مرغ توصیه می شود هر واحد از این گروه برابر است با:

تکه( هر تکه ۳۰ گرم ) گوشت خورشتی گاو یا گوسفند پخته
نصف ران متوسط مرغ با داشتن وزنی حدود ۱۲۵ گرم از گوشت مرغ
یک سوم سینه متوسط مرغ ( بدون پوست)
یک تکه ماهی به اندازه کف دست بدون انگشت
دو عدد تخم مرغ
یک لیوان حبوبات پخته
یک سوم لیوان از مغز ها ( گردو، بادام ، پسته ، فندق ، بادام زمینی)


جدول جزئی ۳: واحد پروتئین (گروه گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ)

ماده غذایی مقدار معادل ۱ واحد
گوشت گاو/گوسفند پخته ۱ تکه ۳۰ گرمی
ران مرغ (با پوست) نصف ران متوسط (≈ ۱۲۵ گرم گوشت)
سینه مرغ (بدون پوست) ۱/۳ سینه متوسط
ماهی ۱ تکه به اندازه کف دست (بدون انگشت)
تخم‌مرغ ۲ عدد
حبوبات پخته ۱ لیوان
مغزها (گردو، بادام، پسته و …) ۱/۳ لیوان

توصیه روزانه: ۲–۳ واحد برای بزرگسالان سالم

 

یک کفگیر برنج معادل چند قاشق است؟
در رژیم های غذایی گاهی برای مصرف برنج از مقیاس کفگیر نیز استفاده می شود. این مقیاس معادل ۶ قاشق غذاخوری برنجی است که به صورت کته یا ۷ قاشق غذاخوری به صورت آبکش تهیه شده باشد.هرچند به دلیل حفظ مواد مغذی در حالتی که برنج به صورت کته تهیه می شود این روش پخت توصیه می گردد.

جدول جزئی ۴: برنج پخته

روش پخت ۱ کفگیر برنج = چند قاشق غذاخوری؟
کته ۶ قاشق غذاخوری
آبکش ۷ قاشق غذاخوری

توصیه: پخت به صورت کته برای حفظ مواد مغذی بهتر است.

هر سهم لبنیات چقدر است؟
غالبا هر سهم لبنیات برابر است با سی گرم پنیر (یک قوطی کبریت) یک لیوان شیر کم چرب یا یک لیوان ماست کم چرب با در حدود ۲۴۰ سی سی یا در صورت مصرف از کل اقلام باید حدود ۱۵ گرم پنیر + نصف لیوان ماست یا شیر که در حدود ۱۲۰ سی سی است مصرف شود.


جدول جزئی ۵: واحد لبنیات

ماده غذایی مقدار معادل ۱ واحد
پنیر ۳۰ گرم (اندازه یک قوطی کبریت)
شیر کم‌چرب / ماست کم‌چرب ۱ لیوان (۲۴۰ سی‌سی)
ترکیب (پنیر + شیر/ماست) ۱۵ گرم پنیر + نصف لیوان (۱۲۰ سی‌سی) شیر/ماست

مقدار سهم ها و تبدیل واحد در رژیم غذایی

یک برش نان معادل چند کف دست است؟
یک برش نان به اندازه یک کف دست است. در اپلیکیشن خورشاد، یک پًرس (عدد) غذا، با در نظر گرفتن آنچه که عموما در رستورانها و کتابها رایج است عنوان شده است.

چند واحد سبزیجات در روز باید مصرف شود؟
گروه سبزیجات شامل انواع سبزی های برگ دار، انواع كلم، هویج ،بادمجان، نخود سبز، لوبیا سبز، انواع کدو، فلفل، قارچ ، خیار ، گوجه فرنگی ، پیاز و سیب زمینی می باشد. میزان توصیه شده توسط پزشکان و متخصصین در حدود مصرف روزانه ۵-۳ واحد می باشد.

هر واحد سبزیجات چه مقدار است؟
هر واحد از گروه سبزی ها برابر است با: یك لیوان سبزی های خام برگ دار ( اسفناج، كاهو، سبزی خوردن)، نصف لیوان سبزی های پخته یا خرد شده، نصف لیوان نخود سبزی، لوبیا سبز و هویج خرد شده، یك عدد گوجه فرنگی، هویج یا خیار، پیاز یا سیب زمینی متوسط.

یک مشت معادل چند فنجان است؟
یک مشت معمولی معاد ۱/۴ تا ۱/۳ فنجان است.
یک مشت پر تقریباً ۱/۲ فنجان است.
دو مشت کامل معادل یک فنجان است.

یک انگشت چند قاشق است؟
یک انگشت جمع برابر یک قاشق چای خوری است.
دو انگشت جمع برابر یک قاشق غذاخوری است.

یک واحد بشقاب چند اینچ یا فنجان است؟
می توان از بشقاب هم به عنوان ابزاری برای مشخص کردن اندازه ی واحد ها در رژیم غذایی استفاده کرد اما از آنجایی که بشقاب ها ابعاد متفاوتی دارند پس برای تخمین دقیق تر نیاز دارید معیار ها را بهتر بشناسید.

بشقاب کوچک برای سالاد یا برنج باید معمولاً ۸ یا ۹ اینچ باشد و یک بشقاب بزرگ شام می تواند ۱۰ تا ۱۲ اینچ در عرض باشد. نکته ی مهم دیگری که باید در اندازه گیری با بشقاب در نظر گرفت میزان مواد غذایی است که در بشقاب شما قرار می گیرد. پرکاربردترین اندازه‌ ها در بشقاب ها عبارت هستند از:

یک چهارم از یک بشقاب ۸ اینچی برابر مقدار ۱/۲ تا ۳/۴ فنجان است.
یک چهارم از یک بشقاب ۱۰.۵ اینچی معادل ۱ و ۱/۲ فنجان است.
نیمی از یک بشقاب ۸ اینچی با ۱ و نیم تا ۲ فنجان برابر است.
نیمی از یک بشقاب ۱۰.۵ اینچی، ۳ فنجان است.

جدول جزئی ۶: تبدیل‌های دستی (بدون ابزار)

واحد دستی معادل تقریبی
۱ مشت معمولی ۱/۴ تا ۱/۳ فنجان
۱ مشت پر ۱/۲ فنجان
۲ مشت کامل ۱ فنجان
۱ انگشت شست ۲ قاشق غذاخوری (۳۰ سی‌سی)
۱ انگشت جمع ۱ قاشق چای‌خوری (۵ سی‌سی)
۲ انگشت جمع ۱ قاشق غذاخوری (۱۵ سی‌سی)

نکات مهم درباره واحدهای اندازه گیری در رژیم غذایی

رعایت اندازه ی واحد ها در رژیم غذایی در روند تغییر و کاهش وزن زمانی اتفاق می افتد که فرد این اقدامات را انجام دهد:

اهداف کاهش وزنی در نظر می گیرد واقع بینانه باشد، و متناسب با قد و وزن و بیماری های دارد تعیین گردد، باید بر اساس معیاری اصولی باشد.
در هر رژیمی که انتخاب می گردد، تغذیه کافی (به خصوص پروتئین) در رژیم گنجانده شود.
گرسنگی باید مدیریت شود.
غذاهایی که انتخاب می شود باید از ارگان های اصلی و عضلات محافظت و توده ی چربی را هدف قرار دهد.

غذاهایی که در برنامه قرار می گیرد باید به بهبود سلامت متابولیسمی بدن کمک کنند.
انرژی کافی از رژیم غذایی دریافت شود تا از میزان متابولیسم در حالت استراحت محافظت گردد.
از رژیم غذایی خود لذت ببرید، و نسبت به آن جبهه نگیرید زیرا در نهایت جهت ایجاد سلامتی خواهد بود بنابراین می توانید با دید مثبت، انگیزه ی لازم جهت حفظ رژیم غذایی تا بلند مدت را خواهید داشت.

اما مهم ترین قسمت این رژیم غذایی یک است که متناسب با شیوه زندگی شما باشد.
در واقع ماهیت کلی درمان چاقی و اضافه وزن به ترکیبی از اصلاح رژیم است و هدف از رژیم درمانی، آموزش اصلاحات طولانی مدت به افراد است که انرژی دریافتی آن ها را کاهش می دهد. معمولا برای نتیجه گیری بهتر مراجعه به پزشک یا متخصص تغذیه ثبت شده در طول ۶ ماه اولیه درمان، دستیابی به کاهش وزن درمان را تسهیل می کند. شناسایی متداول‌ ترین روش‌های مورد استفاده برای تخمین اندازه ی واحد ها در رژیم غذایی و میزان دریافتی مواد غذایی، شناسایی نقاط قوت و ضعف آن‌ها و توصیه‌هایی برای استفاده از آن‌ها برای افراد دارای اضافه وزن یا چاقی یا حتی افرادی که قصد کنترل کالری های دریافتی خود را دارند، اهمیت بسیار دارد. در این مقاله تلاش شده است به تمامی این موارد پاسخ مناسبی داده شود.

لاغری یا کمبود وزن

کبد چرب ناشی از چاقی

مقدمه

کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) یکی از شایع‌ترین عوارض متابولیکی چاقی است که به دلیل تجمع بیش از حد چربی در سلول‌های کبدی ایجاد می‌شود. این بیماری در صورت عدم کنترل می‌تواند به استئاتوهپاتیت غیرالکلی (NASH)، فیبروز، سیروز و در نهایت نارسایی کبدی منجر شود. در این مقاله، علل، علائم، روش‌های تشخیص، عوارض و درمان کبد چرب ناشی از چاقی بررسی می‌شود.


علل کبد چرب ناشی از چاقی

  1. افزایش دریافت کالری و چربی

    • مصرف بیش از حد غذاهای پرچرب و پرکربوهیدرات منجر به ذخیره چربی در سلول‌های کبدی می‌شود.
  2. مقاومت به انسولین و سندرم متابولیک

    • چاقی، به‌ویژه چاقی شکمی، با کاهش حساسیت به انسولین همراه است که باعث افزایش تولید چربی در کبد می‌شود.
  3. افزایش تولید اسیدهای چرب در کبد

    • در افراد چاق، افزایش چربی‌های آزاد در خون و متابولیسم غیرطبیعی چربی‌ها، منجر به تجمع چربی در کبد می‌شود.
  4. التهاب مزمن و استرس اکسیداتیو

    • بافت چربی اضافی مواد التهابی (سیتوکین‌ها) آزاد می‌کند که به تخریب سلول‌های کبدی و ایجاد التهاب کمک می‌کند.
  5. سبک زندگی کم‌تحرک

    • نداشتن فعالیت بدنی منجر به کاهش متابولیسم چربی‌ها و افزایش رسوب آن‌ها در کبد می‌شود.
  6. ژنتیک و عوامل ارثی

    • برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی بیشتر مستعد ابتلا به کبد چرب هستند.

علائم کبد چرب ناشی از چاقی

کبد چرب معمولاً در مراحل اولیه بدون علامت است، اما با پیشرفت بیماری ممکن است علائم زیر ظاهر شوند:

  1. خستگی مزمن و احساس ضعف عمومی
  2. احساس سنگینی یا درد در قسمت فوقانی راست شکم (محل کبد)
  3. نفخ، سوءهاضمه و احساس پری معده
  4. کاهش اشتها و تهوع گاه‌به‌گاه
  5. تغییر رنگ پوست و زردی خفیف در موارد شدیدتر
  6. کاهش تمرکز و مه‌آلودگی ذهنی (Brain Fog)

تشخیص کبد چرب ناشی از چاقی

  1. آزمایشات خون

    • آنزیم‌های کبدی (ALT, AST): افزایش سطح این آنزیم‌ها نشانه آسیب کبدی است.
    • سطح گلوکز و انسولین: برای بررسی مقاومت به انسولین.
    • پروفایل چربی: برای ارزیابی چربی خون بالا (تری‌گلیسیرید و کلسترول).
  2. تصویربرداری پزشکی

    • سونوگرافی کبد: روش اولیه برای تشخیص تجمع چربی در کبد.
    • الاستوگرافی گذرا (FibroScan): برای بررسی میزان فیبروز و سفتی کبد.
    • MRI و CT اسکن: در موارد پیچیده‌تر برای ارزیابی شدت چربی کبد.
  3. بیوپسی کبد (در موارد شدید)

    • نمونه‌برداری از بافت کبد برای تشخیص استئاتوهپاتیت (NASH) و میزان فیبروز.

عوارض کبد چرب ناشی از چاقی

1. استئاتوهپاتیت غیرالکلی (NASH)

  • پیشرفت التهاب در بافت کبدی که می‌تواند منجر به آسیب جدی شود.

2. فیبروز و سیروز کبدی

  • تجمع بافت فیبروتیک (جای زخم) در کبد که عملکرد طبیعی آن را مختل می‌کند.

3. افزایش خطر نارسایی کبدی

  • در مراحل پیشرفته، کبد توانایی تصفیه خون را از دست داده و نارسایی کبدی رخ می‌دهد.

4. افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی

  • افراد مبتلا به کبد چرب بیشتر در معرض حمله قلبی و سکته مغزی قرار دارند.

5. مقاومت به انسولین و دیابت نوع ۲

  • تشدید مقاومت به انسولین و افزایش خطر ابتلا به دیابت.

6. سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما – HCC)

  • در موارد پیشرفته، خطر ابتلا به سرطان کبد افزایش می‌یابد.

درمان کبد چرب ناشی از چاقی

1. اصلاح رژیم غذایی

کاهش مصرف قند و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده

  • پرهیز از نوشیدنی‌های شیرین، نان سفید، برنج سفید و شیرینی‌جات.
    افزایش مصرف فیبر
  • مصرف سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و حبوبات.
    افزایش مصرف اسیدهای چرب امگا ۳
  • موجود در ماهی‌های چرب، گردو و تخم کتان.
    کاهش مصرف چربی‌های اشباع و ترانس
  • پرهیز از فست‌فود، غذاهای سرخ‌شده و چربی‌های صنعتی.

2. کاهش وزن و ورزش منظم

کاهش ۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن

  • تأثیر مثبت در کاهش چربی کبدی.
    ورزش هوازی (پیاده‌روی، شنا، دوچرخه‌سواری)
  • حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته.
    تمرینات مقاومتی (بدنسازی و یوگا)
  • برای افزایش حساسیت به انسولین و کاهش التهاب.

3. دارودرمانی (در موارد خاص)

💊 متفورمین: بهبود حساسیت به انسولین در بیماران دیابتی.
💊 ویتامین E: اثرات آنتی‌اکسیدانی برای کاهش التهاب کبدی.
💊 پیگلتیازون: کاهش چربی کبدی (در بیماران دیابتی).

4. کنترل بیماری‌های همراه

کنترل فشار خون و چربی خون با داروها و تغییر سبک زندگی.
مدیریت دیابت برای کاهش پیشرفت بیماری کبد چرب.

5. درمان‌های مکمل و گیاهی

دمنوش‌های محافظ کبد (چای سبز، زردچوبه، خارمریم)

  • اثرات آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی.

مصرف لیمو و سیر

  • برای بهبود عملکرد کبد و کاهش چربی خون.

6. جراحی کاهش وزن (در موارد شدید چاقی)

  • در بیمارانی که به درمان‌های غیرجراحی پاسخ نداده‌اند، جراحی باریاتریک ممکن است توصیه شود.

نتیجه‌گیری

کبد چرب ناشی از چاقی یک بیماری قابل پیشگیری و درمان است. اصلاح رژیم غذایی، کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی و کنترل بیماری‌های همراه، نقش کلیدی در پیشگیری از پیشرفت بیماری دارند. در موارد پیشرفته، نیاز به دارودرمانی و گاهی جراحی کاهش وزن وجود دارد. تغییر سبک زندگی، نه‌تنها به بهبود سلامت کبد، بلکه به ارتقای کیفیت زندگی کمک می‌کند.

بیماری‌های قلبی عروقی ناشی از چاقی

بیماری‌های قلبی-عروقی ناشی از چاقی: علل، علائم، تشخیص، عوارض و درمان

مقدمه

چاقی یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای بیماری‌های قلبی-عروقی است. افزایش وزن بیش از حد می‌تواند موجب اختلال در عملکرد قلب و عروق شود، فشار خون را افزایش دهد، سطح چربی‌های خون را بالا ببرد و مقاومت به انسولین را تشدید کند. همه این عوامل به طور مستقیم یا غیرمستقیم خطر بروز بیماری‌های قلبی-عروقی را افزایش می‌دهند.


علل بیماری‌های قلبی-عروقی ناشی از چاقی

  1. افزایش بار کاری قلب

    • افزایش وزن باعث افزایش نیاز بدن به اکسیژن و مواد مغذی می‌شود، در نتیجه قلب باید سخت‌تر کار کند که این امر فشار روی قلب را افزایش داده و باعث هیپرتروفی بطن چپ می‌شود.
  2. افزایش فشار خون (پرفشاری خون)

    • چاقی باعث افزایش حجم خون و مقاومت عروق می‌شود که فشار خون را بالا برده و خطر سکته قلبی و نارسایی قلبی را افزایش می‌دهد.
  3. اختلالات متابولیکی (دیابت و مقاومت به انسولین)

    • چاقی اغلب با مقاومت به انسولین همراه است که باعث افزایش سطح قند خون شده و به دیواره عروق آسیب می‌زند، که این خود زمینه‌ساز تصلب شرایین (آترواسکلروز) است.
  4. افزایش سطح چربی‌های خون (دیس‌لیپیدمی)

    • چاقی معمولاً با افزایش LDL (کلسترول بد)، کاهش HDL (کلسترول خوب) و افزایش تری‌گلیسیرید همراه است که رسوب چربی در دیواره عروق را تسهیل می‌کند.
  5. التهاب مزمن و استرس اکسیداتیو

    • بافت چربی اضافی مواد التهابی (سیتوکین‌های التهابی) تولید می‌کند که باعث التهاب عروق و افزایش احتمال تشکیل پلاک‌های چربی در رگ‌ها می‌شود.
  6. آپنه خواب و اثرات آن بر قلب

    • چاقی خطر آپنه خواب را افزایش می‌دهد که باعث افت اکسیژن خون، افزایش فشار خون و افزایش فشار بر قلب می‌شود.

علائم بیماری‌های قلبی-عروقی ناشی از چاقی

  1. تنگی نفس، به‌ویژه در حین فعالیت
  2. درد یا فشار در قفسه سینه (آنژین صدری)
  3. تپش قلب یا ضربان نامنظم قلب
  4. ورم در پاها و مچ پا (به دلیل نارسایی قلبی)
  5. خستگی مزمن و کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزانه
  6. سرگیجه یا غش (سنکوپ)
  7. سردردهای مکرر و تاری دید (در اثر افزایش فشار خون)

تشخیص بیماری‌های قلبی-عروقی در افراد چاق

  1. بررسی بالینی و اندازه‌گیری فشار خون

    • فشار خون باید به‌طور منظم کنترل شود.
  2. محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) و بررسی چاقی شکمی

    • BMI بالاتر از 30 چاقی محسوب می‌شود.
    • دور کمر بالاتر از 102 سانتی‌متر در مردان و 88 سانتی‌متر در زنان خطر بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد.
  3. آزمایش‌های خون

    • بررسی سطح کلسترول، تری‌گلیسیرید، قند خون و HbA1c برای ارزیابی خطر دیابت و دیس‌لیپیدمی.
  4. الکتروکاردیوگرام (ECG)

    • برای بررسی ناهنجاری‌های ریتم قلب و نشانه‌های ایسکمی قلبی.
  5. اکوکاردیوگرافی (ECHO)

    • برای ارزیابی عملکرد و ساختار قلب و بررسی نارسایی قلبی.
  6. تست استرس قلبی (تست ورزش)

    • برای ارزیابی عملکرد قلب هنگام فعالیت فیزیکی.
  7. آنژیوگرافی کرونری

    • در صورت شک به تنگی عروق کرونر، برای بررسی انسداد رگ‌های قلب انجام می‌شود.

عوارض بیماری‌های قلبی-عروقی ناشی از چاقی

  1. بیماری عروق کرونر (CAD)

    • انسداد عروق کرونری که منجر به سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد) می‌شود.
  2. نارسایی قلبی

    • به دلیل افزایش بار کاری قلب، عضله قلب ضعیف شده و توانایی پمپاژ خون کاهش می‌یابد.
  3. آریتمی‌های قلبی (اختلالات ریتم قلب)

    • چاقی خطر فیبریلاسیون دهلیزی و سایر نامنظمی‌های ضربان قلب را افزایش می‌دهد.
  4. سکته مغزی

    • افزایش فشار خون و تشکیل لخته‌های خونی می‌تواند خطر سکته مغزی را افزایش دهد.
  5. تصلب شرایین (آترواسکلروز)

    • تجمع پلاک‌های چربی در دیواره عروق، جریان خون را محدود کرده و خطر انسداد عروق را افزایش می‌دهد.
  6. آپنه خواب و تشدید فشار خون

    • کاهش اکسیژن‌رسانی به قلب و مغز باعث تشدید بیماری‌های قلبی می‌شود.

درمان بیماری‌های قلبی-عروقی ناشی از چاقی

1. تغییر سبک زندگی

  • کاهش وزن: کاهش 5-10% از وزن بدن می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب داشته باشد.
  • رژیم غذایی سالم:
    • کاهش مصرف نمک، چربی‌های اشباع و قندها
    • مصرف بیشتر سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و پروتئین‌های کم‌چرب
    • استفاده از رژیم DASH برای کاهش فشار خون
  • فعالیت بدنی منظم:
    • ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی، شنا و دوچرخه‌سواری حداقل 150 دقیقه در هفته
  • کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب:
    • مدیتیشن، یوگا و مدیریت استرس می‌تواند به بهبود وضعیت قلب کمک کند.

2. دارودرمانی

در صورت عدم کنترل بیماری با تغییرات سبک زندگی، پزشک ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:

  • داروهای کاهنده فشار خون: شامل دیورتیک‌ها، مهارکننده‌های ACE، مسدودکننده‌های بتا و مسدودکننده‌های کانال کلسیم.
  • داروهای کاهش‌دهنده کلسترول: مانند استاتین‌ها برای کاهش LDL.
  • داروهای کنترل قند خون: در صورت ابتلا به دیابت، استفاده از متفورمین یا انسولین توصیه می‌شود.
  • داروهای ضد انعقاد: برای پیشگیری از لخته‌های خونی و سکته مغزی.

3. جراحی کاهش وزن (Bariatric Surgery)

در افراد مبتلا به چاقی شدید (BMI > 40 یا BMI > 35 همراه با بیماری قلبی)، روش‌هایی مانند بای‌پس معده یا اسلیو معده ممکن است خطر بیماری‌های قلبی را کاهش دهند.

4. روش‌های مداخله‌ای و جراحی قلبی

  • آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری: در صورت انسداد عروق کرونری.
  • جراحی بای‌پس عروق کرونری: برای درمان بیماری‌های شدید عروق کرونری.

نتیجه‌گیری

بیماری‌های قلبی-عروقی ناشی از چاقی یک تهدید جدی برای سلامت عمومی است، اما با تغییر سبک زندگی، کاهش وزن، رژیم غذایی سالم و درمان‌های دارویی یا جراحی می‌توان این خطر را کاهش داد. اگر دچار اضافه‌وزن هستید و علائم بیماری قلبی دارید، بهتر است هرچه زودتر برای ارزیابی و درمان به پزشک مراجعه کنید.

اصلاح و بهبود تغذیه برای دوران های زندگی

نسل سالم نتیجه پایبندی والدین به سبک زندگی و تغذیه سالم در دوران پیش از تشکیل تخم و ادامه آن در دورانهای بعدی زندگی از دوره بارداری و شیردهی تا سالمندی است. تغذیه درمانی با توجه به نمودار رشد، فعالیت‌های فیزیکی، نیازهای بدن و سن فرد و با در نظر گرفتن برخی بیماری‌های شایع در افراد، به موارد غذای لازم در هر دوره میپردازد و راهنمایی‌هایی در راستای دست‌یابی به جسم سالم‌تر و افزایش کیفیت زندگی بهتر ارائه می‌نماید. نيروي انساني ماهر و توانمند برای تعالی و توسعه ملتها لازم است. نسلی که بتواند نیازهای یک زندگی مناسب با استفاده از دانش و مهارت کافی تامین نماید. نسلي که در امور فکري و بدني توانمندی های لازم را داشته باشد.

تغذیه در دوران بارداری
در دوران بارداری ممکن است مادران عزیز در اثر ویار بارداری یک سری از مواد غذایی خاص را نتوانند مصرف کنند و یا دچار مشکلاتی مانند یبوست، سوزش سر دل و.. شوند. در تغذیه درمانی این دوره توصیه های غذایی در دوران بارداری و راهکارهای غذایی برای درمان مشکلات دوران بارداری ارایه می شود.

دغدغه های مادری که تازه زایمان کرده است
درمان چاقی و اضافه وزن ناشی از بارداری و بازگشت به شرایط وزن سلامتی همراه با شیردهی موفق از دغدغه های مادران تازه زایمان کرده است.

ملاحظات تغذیه در شش ماه اول پس از تولد و دوران شیردهی برای نوزاد
شير مادرغذاي منحصربه فرد وايده آل براي کودک در شش ماه اول زندگي است. از لحظه تولد تا پايان 6 ماهگی شير مادر به تنهايي تمام نيازهاي غذايي شير خوار را تا مين مي کند واز 15 روزگي به بعد علاوه بر شير مادر روزانه قطره مولتي ويتامين يا ويتامين آ و دی به کودک داده می شود. در اين مدت کودک به آب ،آب قند و هيچ چيز ديگري بجز شير مادر احتياج ندارد . آغوز ( شيري که چند روز اول بعد از زايمان ترشح مي شود) با وجود اينکه حجم کمي دارد براي تامين نيازهاي کودک کافي است همچنين داراي موادي است که کودک را در مقابل بيماريها وعفونتها مقاوم مي کند.

تغذیه کودکان از ۶ ماهگی تا یک سالگی
وقتی کودک به سن ۶ ماهگی می رسد نگرانی بسیاری از مادران، نحوه شروع غذای کمکی است. اینکه ابتدا از کدام ماده غذای شروع کنند و چه مقدار باید به کودکشان غذا دهند تا کودک دچار اضافه وزن و یا سوتغذیه نشود. در این مقاله به اکثر سوالات مادران عزیز در این زمینه پاسخ داده مس شود.

تغذیه مناسب کودکان در سنین مدرسه
تغذیه سالم و مناسب در دوران مدرسه در رشد، سلامت و قدرت یادگیری کودکان نقش بسزایی دارد. برنامه غذایی در این سنین باید متنوع با انتخاب غذاهایی با چگالی بالای مواد مغذی و میزان کافی انرژی تنظیم شود.

تغذیه مناسب در دوران بلوغ
تامین نیازهای تغذیه‌ای برای دستیابی به رشد و بلوغ سالم و مناسب، ضروری است. ممکن است دریافت ناکافی مواد مغذی و عدم تعادل دریافت ترکیبات غذایی به دلیل مصرف میان وعده‌‌هایی با انرژی زیاد حاوی چربی و کربوهیدرات ساده باشد و اینها موجب به خطر افتادن سلامت نوجوان و مستعد شدن او برای ابتلای به اضافه وزن و مشکلات مرتبط با آن شوند.

تغذیه در دوران یائسگی
بعضی از زنان در دوران یائسگی تجاربی مانند گرگرفتگی را تجربه می کنند. در این مقاله مواد غذایی که می توانند به کاهش عوارض دوران یائسگی کمک کنند توضیح داده می شود.

رژیم غذایی سخت یا نامعتبر

گاهی بهترین برنامه ها هم بهم می خورند؛ زمانهایی پیش می آید که علیرغم تلاش، ما موقتا نمیتوانیم به طور کامل و ایده آل اهداف سبک زندگی سالم خود را دنبال کنیم. اگر فردی به جای اصلاح سبک زندگی و تغذیه سالم، که لازمه سالم ماندن و متناسب بودن دایمی است؛ صرفا به دنبال کاستن وزن و لاغری باشد، ممکن است خیلی زود دچار خستگی و سرخوردگی در رعایت برنامه ها شود.

از مهمترین عوارض رژیمهای خودسرانه اشتباه یا رژیمهای اینترنتی نامعتبر از گوگل یا از منابع ناشناس! سختی و فشار زیاد است و علت آن در نظر نگرفتن خصوصیات ذاتی فردی ( مزاج ) و شرایط کنونی اوست.

سختگیری بیش از حد در تغذیه و داشتن برنامه غذایی نادرست، بدون اصلاح سبک زندگی، باعث خستگی و پناه بردن به روشهای تبلیغاتی پرسر و صدا و گاهی غیرمجاز میشود.

سختگیری بیش از حد در برنامه غذایی نادرست، بدون اصلاح سبک زندگی، باعث خستگی و پناه بردن به روشهای تبلیغاتی پرسر و صدا و گاهی غیرمجاز میشود. انعطاف پذیری در برنامه زندگی و غذایی سالم اینگونه است که گاهی مراسم ناخواسته ای دعوت میشوید که غذای برنامه شما آنجا نیست. مثلا وعده اصلی شما ناهار و وعده شام سبکی دارید ودر این موارد باید وعده اصلی به وعده میهمانی وعده شب تبدیل شود و وعده ساده تر را جای ناهار میل کنید و قرار نیست هر روز اینگونه باشد. مهم این است که هوشمندانه راهکارهای درست را یاد بگیرید.

مثال دیگر اینکه گاهی یک مسافرت کاری ورزش شما را تحت تاثیر قرار می دهد. در چنین شرایطی به هدف عالی خود فکر کنید، به عنوان مثال شاید نتوانید ورزش دلخواهتان را به طور معمول انجام دهید ولی می توانید محلی را برای پیاده روی ساده پیدا کنید. نکته مهم این است که به دلیل شرایط موقت، یک عادت سالم را به طور کلی کنار نگذاریم و انعطاف داشته باشیم. ایده آل گرای افراطی نباشیم. روش مناسب این است که علیرغم پیروی و تعهد به سبک زندگی و تغذیه سالم، با شرایط زندگی معمول نیز بیشترین تناسب را داشته باشیم و این نیازمند کسب اطلاعات درست و مشاوره با متخصص طب ایرانی است. مهم این است که بخواهید اینگونه باشد.

کمال گرایی در رژیم غذایی

کمال گرایی در رژیم غذایی

کمال‌گرایی در رژیم غذایی در ابتدا جذاب به نظر می‌رسد. بااین‌حال، در بلندمدت مشکلاتی ایجاد می‌کند. افراد کمال‌گرا اغلب قوانینی سختگیرانه برای خود می‌گذارند. این قوانین می‌تواند شامل حذف کامل گروه‌های غذایی یا پایبندی بی‌چون‌وچرا به برنامه باشد. سختگیری بیش از حد معمولاً به استرس، خستگی و کاهش انگیزه منجر می‌شود. ازآنجاکه رعایت این قوانین در زندگی واقعی همیشه ممکن نیست، نتایج دلخواه نیز دست‌نیافتنی می‌مانند.

گاهی بهترین برنامه‌ها هم به‌هم می‌خورند. پیش می‌آید که علیرغم تلاش، امکان پایبندی کامل به اهداف سبک زندگی سالم وجود ندارد. اگر فردی تنها برای کاهش وزن تلاش کند و تغذیه سالم را نادیده بگیرد، احتمال خستگی و ناامیدی بیشتر خواهد شد.

رژیم غذایی و سبک زندگی باید به سلامتی کمک کند، نه اینکه باعث خستگی و فشار شود. انعطاف‌پذیری کلید حفظ سلامت و تعادل در زندگی است. این رویکرد، روحیه را بهبود داده و موفقیت بلندمدت را تضمین می‌کند.

انعطاف‌پذیری به معنای ایجاد تغییرات کوچک متناسب با شرایط است. فرد می‌تواند بدون احساس گناه برنامه غذایی یا ورزشی خود را تغییر دهد. مثلاً در میهمانی‌ها غذاهای متناسبی انتخاب کند یا در سفر به جای ورزش دلخواه، پیاده‌روی کند. نباید اجازه داد شرایط موقت موجب کنار گذاشتن عادت‌های سالم شود.

عوارض رژیم‌های خودسرانه یا اینترنتی: رژیم‌های نامعتبر فشار زیادی بر فرد وارد می‌کنند. این رژیم‌ها به خصوصیات فردی (مزاج) و شرایط او توجه نمی‌کنند. سختگیری بیش از حد بدون اصلاح سبک زندگی، خستگی و روی آوردن به روش‌های پر سروصدا و غیرمجاز را به دنبال دارد.

انعطاف‌پذیری در عمل: گاهی به مراسمی دعوت می‌شوید که غذای مناسب برنامه شما نیست. در این مواقع می‌توانید وعده اصلی را جایگزین کنید. اگر ناهار وعده اصلی باشد، شام ساده‌تری میل کنید. در سفر، شاید ورزش معمولتان مختل شود، ولی می‌توانید راه‌حل‌های ساده‌تر مانند پیاده‌روی پیدا کنید. انعطاف‌پذیری یعنی حفظ تعادل و دوری از ایده‌آل‌گرایی افراطی.

مزایای انعطاف‌پذیری:

  • کاهش استرس و فشار روانی
  • حفظ تعادل میان سلامتی و زندگی واقعی
  • افزایش انگیزه برای ادامه مسیر سالم
  • سازگاری با شرایط غیرمنتظره

چگونه انعطاف‌پذیری را اعمال کنیم؟

  • قوانینی واقعی و قابل اجرا تنظیم کنید.
  • محدودیت‌های منطقی به‌جای حذف کامل ایجاد کنید.
  • در شرایط خاص، انتخاب‌های هوشمندانه داشته باشید.
  • بر اهداف بلندمدت تمرکز کنید و از شکست‌های کوچک عبور کنید.
  • از مشاوره متخصصان برای تنظیم برنامه‌ای متعادل بهره بگیرید.

تقویت انگیزه و پایبندی به برنامه‌های کاهش وزن

تقویت انگیزه و پایبندی به برنامه‌های کاهش وزن نیازمند محرک‌های روانی مناسبی است که می‌تواند به شما کمک کند تا به اهدافتان برسید. در زیر به چند روش برای تقویت انگیزه و پایبندی به برنامه‌های کاهش وزن اشاره می‌شود:

1. تعیین اهداف واقع‌بینانه و قابل اندازه‌گیری
2. پیگیری پیشرفت
3. پاداش‌دهی به خود
4. پیدا کردن همراه
5. تصویرسازی ذهنی
6. یادآوری دلایل اصلی
7. تمرکز بر تغییرات مثبت
8. مثبت‌اندیشی و تقویت خودباوری
9. ایجاد روتین روزانه

ادامه مطلب

قرص های لاغری غیر مجاز: کاهش وزن پرآسیب

سوءاستفاده از نام طب سنتی و خطرات پنهان در پوشش تبلیغات دروغین گیاهی بودن، برای فروش قرص‌ لاغری و کاهش وزن غیرمجاز 

در سال‌های اخیر، تبلیغات مربوط به محصولات کاهش وزن به ویژه قرص‌های لاغری در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به شدت افزایش یافته است. بسیاری از این محصولات با استفاده از واژه‌هایی مانند “طب سنتی”، “طبیعی”، “گیاهی” و “بدون عوارض جانبی” به مصرف‌کنندگان نزدیک شده و آنها را فریب می‌دهند. اما حقیقت این است که بسیاری از این قرص‌ها نه تنها تأییدیه علمی ندارند، بلکه می‌توانند برای سلامت انسان بسیار خطرناک باشند. در این مقاله به بررسی قرص‌های لاغری غیرمجاز، مواد تشکیل‌دهنده آنها، روش‌های فروش مشکوک و نحوه سوءاستفاده از مفهوم طب سنتی می‌پردازیم.


قرص‌های لاغری غیرمجاز و مواد تشکیل‌دهنده‌شان

قرص‌های لاغری غیرمجاز معمولاً در آزمایشگاه‌های غیرمجاز و فاقد نظارت ساخته می‌شوند. این محصولات ممکن است حاوی مواد شیمیایی خطرناک، داروهای منسوخ‌شده یا حتی مواد ممنوعه باشند. برخی از مواد شایع در این قرص‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • سیبوترامین (Sibutramine):

    این ماده که در گذشته برای درمان چاقی استفاده می‌شد، به دلیل افزایش خطر حمله قلبی و سکته مغزی در سراسر جهان ممنوع شده است.

  • فنولفتالئین (Phenolphthalein):

    این ماده که در گذشته به عنوان مسهل استفاده می‌شد، به دلیل خطر سرطان‌زایی منع مصرف شده است.

  • کافئین و استامینوفن:

    این مواد ممکن است به صورت بیش از حد مجاز در این قرص‌ها وجود داشته باشند و باعث عوارضی مانند تپش قلب، بی‌خوابی و آسیب کبدی شوند.

  • مواد محرک متابولیسم:

    برخی از این قرص‌ها حاوی موادی هستند که با افزایش متابولیسم بدن عمل می‌کنند، اما این امر می‌تواند باعث استرس قلبی و اختلالات گوارشی شود.

  • ملین‌ها و دیورتیک‌ها:

    این مواد باعث کاهش موقت وزن از طریق دفع آب بدن می‌شوند، اما عوارضی مانند کم‌آبی و اختلالات الکترولیتی ایجاد می‌کنند..

مشکل اصلی این است که ترکیبات دقیق این قرص‌ها معمولاً روی بسته‌بندی ذکر نشده و مصرف‌کنندگان از محتوای واقعی آنها بی‌خبر هستند.


توجه: سلامت شما ارزشمندترین سرمایه‌تان است. قبل از مصرف هر نوع محصولی به اسم طب سنتی، حتماً با پزشک متخصص طب سنتی ایرانی (که هویت و مجوز طبابتش در سامانه جستجوی پزشک نظام پزشکی تایید شده است) مشورت کنید و از خرید محصولات غیرمجاز خودداری نمایید.


پوشش طبیعی و گیاهی: فریب مصرف‌کنندگان

یکی از رایج‌ترین روش‌های فریب مصرف‌کنندگان، استفاده از اصطلاحاتی مانند “طب سنتی”، “گیاهی” و “طبیعی” است. این اصطلاحات به ظاهر ایمن و بی‌خطر به نظر می‌رسند، اما در واقع بسیاری از این محصولات حاوی مواد شیمیایی خطرناک هستند که به صورت غیرقانونی به آنها اضافه شده‌اند.

برای مثال، گیاهانی مانند سنا، دارچین و زنجبیل که به صورت سنتی استفاده می‌شوند، ممکن است به عنوان توجیهی برای ایجاد اعتبار این محصولات به کار روند. اما این گیاهان به طور نادرست و بدون توجه به دوز مصرفی در این قرص‌ها استفاده می‌شوند که می‌تواند منجر به عوارض جدی شود.

علاوه بر این، سوءاستفاده از مفهوم طب سنتی و گیاهی در تبلیغات این محصولات، باعث می‌شود مصرف‌کنندگان به اشتباه فکر کنند که این قرص‌ها تحت نظارت متخصصان طب سنتی تولید شده‌اند، در حالی که این امر کاملاً نادرست است.


فروش مشکوک در شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی به عنوان یکی از اصلی‌ترین کانال‌های فروش این قرص‌های غیرمجاز عمل می‌کنند. فروشندگان این محصولات معمولاً از روش‌های زیر استفاده می‌کنند:

  • استفاده از تصاویر قبل و بعد از مصرف:

    این تصاویر معمولاً جعلی هستند و از افرادی که با روش‌های دیگر کاهش وزن داشته‌اند یا با استفاده از فیلترها و ویرایش تصویر ساخته می‌شوند.

  • تبلیغات متنی غیرواقعی:

    این تبلیغات معمولاً شامل ادعاهایی مانند “کاهش وزن بدون رژیم غذایی”، “بدون ورزش”، “تأیید شده توسط متخصصان” و غیره هستند که هیچ ارزش علمی ندارند.

  • پنهان‌کاری هویت:

    فروشندگان این محصولات معمولاً هویت خود را آشکار نمی‌کنند و از پروفایل‌های جعلی استفاده می‌کنند.

  • عدم ارائه اطلاعات دقیق:

    اطلاعاتی مانند ترکیبات قرص، محل تولید، مجوزهای بهداشتی و نتایج آزمایش‌های بالینی هرگز در دسترس مصرف‌کنندگان قرار نمی‌گیرد.


خطرات و عوارض جدی

مصرف قرص‌های لاغری غیرمجاز می‌تواند منجر به عوارض جدی و حتی مرگ شود. برخی از این عوارض شامل موارد زیر هستند:

  • اختلالات قلبی-عروقی (مثل افزایش فشار خون و حمله قلبی)
  • آسیب کبدی و کلیوی
  • اختلالات گوارشی (مثل اسهال شدید و یبوست)
  • بی‌خوابی، اضطراب و تپش قلب
  • عوارض روانی مانند افسردگی و تغییرات خلقی

در برخی موارد، مصرف‌کنندگان حتی بدون اطلاع از ترکیبات واقعی قرص‌ها، دچار مسمومیت شدید می‌شوند.


راه‌های پیشگیری و آگاهی‌بخشی

برای مقابله با این مشکل و جلوگیری از فریب مصرف‌کنندگان، راه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

  • آگاهی‌بخشی به عموم مردم:

    افراد باید در مورد خطرات مصرف قرص‌های غیرمجاز و نحوه شناسایی محصولات معتبر آموزش ببینند.

  • نظارت دولتی:

    افزایش نظارت بر شبکه‌های اجتماعی و شناسایی فروشندگان غیرمجاز ضروری است.

  • ثبت شکایت: افراد باید در صورت مشاهده تبلیغات مشکوک، به سازمان‌های مرتبط مثل سازمان غذا و دارو ایران، مرکز پلیس فتا (جرایم سایبری)، سازمان تعزیرات حکومتی اطلاع رسانی و ثبت شکایت کنند.
  • مشاوره با متخصصان:

    قبل از مصرف هر نوع محصول کاهش وزن، مشاوره با پزشک یا متخصص تغذیه ضروری است.

  • حمایت از طب سنتی معتبر:

    باید از طب سنتی واقعی یعنی پزشکان متخصص طب سنتی ایرانی و معتبر حمایت شود و از سوءاستفاده از این مفهوم طب سنتی توسط افراد شیاد و کلاهبردار ممانعت شود و نهادهای امنیتی و قضایی با مداخله‌کنندگان غیرمجاز و فاقد صلاحیت و سوء استفاده کنندگان از عنوان طب سنتی برخورد قانونی نمایند.


نتیجه‌گیری

قرص‌های لاغری غیرمجاز نه تنها راه‌حلی برای کاهش وزن نیستند، بلکه می‌توانند خطرات جدی برای سلامت انسان داشته باشند. استفاده از پوشش طبیعی و گیاهی، فروش مشکوک در شبکه‌های اجتماعی و سوءاستفاده از مفهوم طب سنتی، از جمله روش‌های فریب‌دهنده‌ای هستند که توسط فروشندگان این محصولات به کار گرفته می‌شوند. برای مقابله با این مشکل، آگاهی‌بخشی به عموم مردم، افزایش نظارت دولتی و حمایت از طب سنتی معتبر از اهمیت بالایی برخوردار است. در نهایت، مهمترین راه‌حل برای کاهش وزن، رعایت یک سبک زندگی سالم شامل رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم است، نه مصرف قرص‌های مشکوک و غیرمجاز.