پرهیز، پاکسازی و مداخله تقویت

اول ای دل دفع شر موش کن***وانگهی در جمع گندم کوش کن

فضولات و سموم به دلایل مختلفی نظیر آلودگی هوا، آلودگی آب ممکن است، در بدن انسان تجمع یابد. البته در روندهای طبیعی مثل هضم مواد غذایی نیز ممکن است فضولات و مواد غیر قابل استفاده ای برای بدن تولید گردند که تجمع اینها باعث بروز بیماری میگردند. قوه مدبره بدن یا طبیعت راههای دفعی متعدد و متناسب با نوع ماده دفعی را برای اخراج فضولات اختیار می کند. قسمت اعظم فضولات که ناشی از هضم معدی است توسط روده و به صورت دفع مدفوع اتفاق میافتد. طبیعت سایر فضولات و سموم را از طریق کبد و ترشحات صفراوی و کلیه ها و تولید و دفع ادرار و نیز از راهها تعریق، عطسه، سرفه… از بدن دفع می کند. اما گاهی در اثر کثرت امتلا و پری بدن این راههای طبیعی دفع تکافوی پاکسازی بدن را نکرده و تجمع مواد زاید و مواد مفید ولی بیش از حد زمینه ساز بروز اختلالات و بیماری های متعددی می شوند.

پرسشنامه مزاج شناسی آقای دکتر مجاهدی

پرسشنامه مزاج شناسی دکتر مجاهدی

پرسشنامه ده سوالی تعیین مزاج دکتر مجاهدی (Ten items Mojahedi Mizaj Questionnaire (SMQ
.

این پرسشنامه، اولین پرسشنامه ارزیابی مزاج در طب سنتی ایران است که کلیه مراحل اعتبار سنجی را طی نموده است. میزان حساسیت و ویژگی و سایر ضریب های محاسبه شده مرتبط بدان در مقاله مستند آن گزارش شده است. برای تعیین مزاج به بیست سوال در پایین همین مطلب پاسخ دهید.
.
توضیحات
برای پی بردن به مزاج خود، با دقت به ده سوال زیر پاسخ دهید. هر فردی که در مزاج مادر زادی خود در حالت تعادل باشد، سالم محسوب میشود پس مزاج خوب مزاج متعادل خودتان است. در پاسخ به سؤالات گزینه ای را انتخاب کنید که ویژگیهای واقعی شما را توصیف کند و نه ویژگیهایی که می خواهید داشته باشید و یا دیگران از شما توقع دارند. به دنبال گزینه بهتر نباشید آنطور که احساس میکنید پاسخ دهید زیرا پاسخ درست یا غلط وجود ندارد. به هیچ وجه گزینه ای را که در مورد شما صدق نمی کند، به این دلیل که فکر می کنید گزینه بهتری است انتخاب نکنید، چون در این صورت نتیجه بدست آمده مغایر با خود واقعی شما خواهد بود. بنابراین صادقانه پاسخ دهید تا مزاج واقعی خودتان معلوم گردد.
.
پرسشنامه ده سوالی تعیین مزاج دکتر مجاهدی:

سه اصل تغذیه در طب ایرانی

یکی از اصول مهم در حفظ سلامتی یا درمان بیماری ها در طب سنتی ایران اصلاح تغذیه یا تدابیر غذایی است که با توجه به تفاوت های بین فردی (مزاج) به بیماران توصیه می گردد. در طبقه بندی های مختلف غذایی در علوم نوین طبی نیز، بر اساس شرایط افراد، گاهی محدودیت های غذایی اعمال می شود، بنابراین به نظر می رسد که رعایت تنوع و تعادل غذا در رژیم غذایی افراد با توجه به هرم غذایی از یکسو و تلفیق آن با آموزه های طب سنتی راهکار مناسبی است که ضمن تامین درشت مغذی ها و ریزمغذی ها به حفظ سلامتی افراد سالم نامعتدل  و یا درمان و بهبود شرایط بیماران کمک نمود. الگوی غذایی مناسب هر فرد ضمن رعایت دستاوردهای طب رایج و هرم غذایی، به خصوصیات مادرزادی هر فرد یعنی مزاج مادرزادی و شرایط کنونی وی یعنی مزاج عارضی که تحت تاثیر شش اصل ضروری برای نگهداشت سلامتی ارتباط دارد.

هر انسانی باید بر اساس طبع خودش تغذیه کند. به عنوان مثال اگر کسی دارای طبع سرد باشد و مدام غذاهایی که دارای طبع سرد هستند بخورد، در دراز مدت سلامتی اش به خطر می افتد.

بنابراین ، اولین کاری که باید بکنیم این است که تشخیص دهیم طبع ما در زمره کدام یک از چهار گروه اصلی انواع طبع ها قرار دارد. برای تشخیص طبع، مراجعه به پزشکی که تخصص طب سنتی هم دارد روش مطمئن تری به شمار می رود.

گام دوم این است که طبیعت انواع مواد غذایی را بشناسیم و برنامه غذایی روزانه خود شامل وعده های اصلی و میان وعده ها را بر اساس آن تنظیم نماییم. مثلاً اگر دریافتیم که طبع ما سرد است و در یک مهمانی، روی میز موز و خیار باشد، ما میوه گرم (موز) را انتخاب می کنیم و از خوردن میوه سرد (خیار) خودداری می کنیم. یا اگر خیار را خوردیم، در کنارش “مصلح” آن را نیز می خوریم. مصلح در طب ایرانی غذایی است که باعث می شود اثر غذایی که پیش از آن خورده ایم تعدیل شود. مثلاً مصلح خیار، مویز است و اگر کسی بعد از خوردن خیار، مویز بخورد، اثر طبع سرد آن بر روی فرد دارای طبع سرد خنثی می شود.

خوشبختانه طبع انواع غذاها و نیز مصلح های آنان نیز در سایت های معتبر وجود دارد و می توانیم با یک جست و جوی ساده، این اطلاعات ارزشمند را نیز به دست آوریم.

گام سوم برای سلامتی، “خوردن به اندازه” است. اکثر ما گذشته از این که غذاهای مناسب نمی خوریم، بلکه همان غذاهای نامناسب طبع مان را نیز بیش از اندازه می خوریم که نتیجه آن  آسیب کبد، بر هم خوردن تعادل شیمیایی بدن، ابتلا به انواع بیماری ها و مرگ زود رس خواهد بود.

ارتباط عناصر و مزاجها

تصور غالب بر این است که اکتشافات شیمی و فیزیک جدید نظریه عناصر اربعه را رد نموده و ثابت کرده که طبیعیات قدیم به خطا رفته است و بر همین اساس محاسبات ایشان نیز با خطا مواجه میشود و لذا طب مرسوم در دوره گذشته نیز زیر سؤال میرود. لیکن تحقیق در سخنان متقدمان نشان می‌دهد که نظریه عناصر در اصطلاح پیشینیان ربطی به عناصر در شیمی جدید ندارد و اکتشافات جدید به هیچ روی نقدی بر آن دیدگاه نیست و لذا پزشکی مبتنی بر طبیعیات قدیم نیز با مشکلی مواجه نخواهد بود. مشکل اساسی بد فهمیده شدن کلام پیشینیان در این راستاست. حکما معتقدند که جهان آفرینش از بی جان و جاندار از چهار ماده اصلی وساده که به مواد دیگری قابل تقسیم نیست و به آن عناصر اربعه می‌گویند شکل یافته است. بدن حیوانات، گیاهان، انسان و کلیه موجودات مادی از این چهار ماده شکل گرفته است. با فراگیر شدن دیدگاه اتمی مندلیف و اشتباه گرفتن آن با مبحث عُنصر و رکن مطرح شده از دیدگاه حکما، سوء برداشتهایی به وجود آمد. نکته مهم این است که اتم یا عنصر از دیدگاه مندلیف، جسم ساده یا بسیط نیست زیرا یک اتم از الکترون، نوترون، پروتون، پزیترون و ذرات بنیادین دیگری تشکیل شده است، این در حالی است که دیدگاه حکمای طب ایرانی بر بسیط بودن عناصر اربعه یعنی ساده بودن و اینکه فقط از یک جوهر تشکیل شده اند، تأکید داشتند و این تعریف حکما یک تعریف فلسفی است چراکه حکما آگاه بودند مثلاً خاکی که در محیط وجود دارد شامل عناصر مختلف آهن، مس و بسیاری از فلزات دیگر است. در این جا پرسشى‌ مطرح مى‌شود و آن این‌که اگر بدن تمام موجودات مادى از این چهار عنصر تشکیل شده است پس تفاوت‌هاى‌ میان موجودات ناشى ‌از چیست؟ حکما معتقدندکه دلیل تفاوت میان موجودات مقدار عناصر اربعه بکار رفته در بدن موجودات مختلف است. به عنوان مثال در یک موجود، خاک عنصرى ‌بیش‌تر و در موجودى دیگر کم‌تر است.

بدن انسان از چهار رکن اساسی تشکیل میشود که عبارتند از خاک، آب، هوا و آتش و ه کدام دارای کیفیت خاص خود میباشد. این ارکان با آب و خاک و هوا و آتشی که ما در اطراف خود میبینیم متفاوت است.
کیفیت رکن های اصلی بدن انسان به این ترتیب است که خاک سرد و خشک، آب سرد و تر، هوا سرد و تر و آتش گرم و خشک است.
بدن انسان باید از مقادیر متناسب آب و خاک و هوا و آتش تشکیل شده باشد که مزاجی معتدل و وضعیتی سلامت داشته باشد. در صورتی که این ارکان به نسبت با هم ترکیب نشده باشند و یکی بر دیگری برتری داشته باشد باعث میشود که یکی از مزاج ها چهارگانه در انسان بوجود آید.


به این ترتیب که :
اگر در فردی رکن خاک که کیفیت سرد و خشک دارد برتری داشته باشد مزاج وی سوداوی خواهد بود
اگر در فردی رکن آب که کیفیت سرد و تر دارد برتری داشته باشد مزاج وی بلغمی خواهد بود.
اگر در فردی رکن هوا که کیفیت گرم و تر دارد برتری داشته باشد مزاج وی دموی خواهد بود.
و در نهایت اگر در فردی رکن آتش که کیفیت گرم و خشک دارد برتری داشته باشد مزاج شخص صفراوی خواهد بود.

انواع طبع یا مزاج طبیعی

[vc_row][vc_column css=”.vc_custom_1537371577868{padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;}”][vc_column_text] در اغلب موارد منظور از مزاج همان طبع است. گرمی، سردی، خشکی و تری کیفیت یا صفت هستند. حاصل فعل و انفعال کیفیات مزاج را ایجاد میکند.

در مکتب طب ایرانی، انسان ها یا دارای مزاج معتدل اند یا مزاج نامعتدل.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column css=”.vc_custom_1537371583186{padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;}”][vc_column_text]

مزاج معتدل
در اصطلاح طبیبان، اعتدال کیفیت بدن و اندامی است که در آن عناصر در هم آمیخته از لحاظ کیفی و کمی با چنان سهم عادلانه ای شرکت کرده باشند که مزاج نیازمند آن است.
مزاج نامتعادل
مزاجی که در حد واسط بین کیفیات متضاد قرار نداشته باشد؛ یعنی به یکی از آن ها گرایش بیشتری داشته باشد که خود دارای هشت قسم می باشد.
الف) مزاج نامعتدل مفرد
گرم
سرد
خشک
تر
ب) مزاج نامعتدل مرکب
گرم و تر (دم)
گرم و خشک (صفرا)
سرد و خشک (سودا)
سرد و تر (بلغم)

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column css=”.vc_custom_1537371583186{padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;}”][vc_column_text]

مزاج اصلی (جبلی یا سرشتی)

مزاج اصلی همان مزاجی است که فرد با آن مزاج متولد میشود. خداوند بر اساس تدبیر لایزال و لایتناهی خود در افراد تقدیر می کند. این مزاج یا طبع همیشه همراه او بوده و مزاج مادرزادی یا طبیعت ذاتی اوست..[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]