سه اصل تغذیه در طب ایرانی

یکی از اصول مهم در حفظ سلامتی یا درمان بیماری ها در طب سنتی ایران اصلاح تغذیه یا تدابیر غذایی است که با توجه به تفاوت های بین فردی (مزاج) به بیماران توصیه می گردد. در طبقه بندی های مختلف غذایی در علوم نوین طبی نیز، بر اساس شرایط افراد، گاهی محدودیت های غذایی اعمال می شود، بنابراین به نظر می رسد که رعایت تنوع و تعادل غذا در رژیم غذایی افراد با توجه به هرم غذایی از یکسو و تلفیق آن با آموزه های طب سنتی راهکار مناسبی است که ضمن تامین درشت مغذی ها و ریزمغذی ها به حفظ سلامتی افراد سالم نامعتدل  و یا درمان و بهبود شرایط بیماران کمک نمود. الگوی غذایی مناسب هر فرد ضمن رعایت دستاوردهای طب رایج و هرم غذایی، به خصوصیات مادرزادی هر فرد یعنی مزاج مادرزادی و شرایط کنونی وی یعنی مزاج عارضی که تحت تاثیر شش اصل ضروری برای نگهداشت سلامتی ارتباط دارد.

هر انسانی باید بر اساس طبع خودش تغذیه کند. به عنوان مثال اگر کسی دارای طبع سرد باشد و مدام غذاهایی که دارای طبع سرد هستند بخورد، در دراز مدت سلامتی اش به خطر می افتد.

بنابراین ، اولین کاری که باید بکنیم این است که تشخیص دهیم طبع ما در زمره کدام یک از چهار گروه اصلی انواع طبع ها قرار دارد. برای تشخیص طبع، مراجعه به پزشکی که تخصص طب سنتی هم دارد روش مطمئن تری به شمار می رود.

گام دوم این است که طبیعت انواع مواد غذایی را بشناسیم و برنامه غذایی روزانه خود شامل وعده های اصلی و میان وعده ها را بر اساس آن تنظیم نماییم. مثلاً اگر دریافتیم که طبع ما سرد است و در یک مهمانی، روی میز موز و خیار باشد، ما میوه گرم (موز) را انتخاب می کنیم و از خوردن میوه سرد (خیار) خودداری می کنیم. یا اگر خیار را خوردیم، در کنارش “مصلح” آن را نیز می خوریم. مصلح در طب ایرانی غذایی است که باعث می شود اثر غذایی که پیش از آن خورده ایم تعدیل شود. مثلاً مصلح خیار، مویز است و اگر کسی بعد از خوردن خیار، مویز بخورد، اثر طبع سرد آن بر روی فرد دارای طبع سرد خنثی می شود.

خوشبختانه طبع انواع غذاها و نیز مصلح های آنان نیز در سایت های معتبر وجود دارد و می توانیم با یک جست و جوی ساده، این اطلاعات ارزشمند را نیز به دست آوریم.

گام سوم برای سلامتی، “خوردن به اندازه” است. اکثر ما گذشته از این که غذاهای مناسب نمی خوریم، بلکه همان غذاهای نامناسب طبع مان را نیز بیش از اندازه می خوریم که نتیجه آن  آسیب کبد، بر هم خوردن تعادل شیمیایی بدن، ابتلا به انواع بیماری ها و مرگ زود رس خواهد بود.