امروزه اغلب پزشکان معتقدند که اضافه وزن و چاقی موجب یا تسهیل کننده بروز برخی بیماریها است. از دیدگاه مکتب طب ایرانی اضافه وزن و چاقی همیشه با بیماریها مثل پرفشاری خون یا دیابت، همراه نیست بلکه باید گفت که بروز عوارض اضافه وزن و چاقی تا حد زیادی به توارث و خصوصیات ژنتیکی فرد که در مزاج مادرزادی مطرح شده، بستگی دارد و بیماریهای مربوط به عواقب اضافه وزن و چاقی برای همه یکسان نیست. با این توضیحات کاملا واضح است که در مکتب طب ایرانی دو نوع چاقی صحی و چاقی مرضی مطرح میشود. امروزه از مهمترین دلایل بیشتر شدن ارتباط اضافه وزن و چاقی با بیماریها تغییر سبک زندگی و تغذیه افراد است. بشر کنونی بسیار کم تحرک تر و پرخورتر از اجدادش است. با این سبک زندگی و تغذیه اضافه وزن در نتیجه عدم تعادل بین مصرف غذا و فعالیت فیزیکی اتفاق می افتد.

در مکتب طب ایرانی دو نوع چاقی صحی و چاقی مرضی مطرح میشود. امروزه از مهمترین دلایل بیشتر شدن ارتباط اضافه وزن و چاقی با بیماریها تغییر سبک زندگی و تغذیه افراد است. بشر کنونی بسیار کم تحرک تر و پرخورتر از اجدادش است. با این سبک زندگی و تغذیه اضافه وزن در نتیجه عدم تعادل بین مصرف غذا و فعالیت فیزیکی اتفاق می افتد.

چاقی مرضی یکی از عوامل خطر مهم برای دیابت، بیماری های قلبی عروقی، سرطان کبد چرب غیر الکلی، استئوآرتریت و سایر بیماری ها می باشد. در طب رایج مشکلات زیادی در درمان چاقی و اضافه وزن در کودکان و بزرگسالان وجود دارد.

بر اساس مطالعات موجود، نتایج درمانی درازمدت چاقی ناامید کننده است و داروهای رایج مطرح، با عوارضی همراه هستند و اثرات درمانی کوتاه مدت دارند و عود مجدد وزن، در زمانی کوتاه بعد از قطع مصرف دارو دیده می شود. این عوامل سبب شده است که گرایش مردم جهت درمان چاقی به سمت درمانهای آلترناتیو و مکمل در حال افزایش باشد.

طب کل‌نگر یک مفهوم در حرفه پزشکی است که در آن تمام جنبه‌های نیازهای مردم از جمله نیازهای روانی، جسمی و اجتماعی… باید در پیشگیری و درمان در نظر گرفته شود و به عنوان یک کل دیده شود. مکتب طب ایرانی، یک مکتب طبی کل نگر می باشد و بر پایه اخلاط بنا نهاده شده است و تعادل و تناسب اخلاط در بدن، جهت پیشگیری از بیماری ها و حفظ تندرستی، ضروری است. در طب ایرانی تاکید زیادی بر تعادل وزن بدن، جهت عملکرد صحیح ارگان های بدن شده است. اعضای گوارشی با عملکرد های مختلف جذبی، هضمی، نگهدارندگی و دفعی نقش بسیار مهمی در تولید اخلاط ایفا می کنند؛ معده و کبد، از ارگان های اصلی دخیل در این فرایند محسوب می شوند که ضعف و اختلال در عملکرد آن ها، از علل اصلی چاقی محسوب میشود. لازمه ی عملکرد صحیح ابن ارگان ها، مصرف مواد غذایی کافی و مناسب می باشد تا آن چه از بدن تحلیل می رود جایگزین شود؛ مصرف مواد غذایی ناسالم و بیش از نیاز بدن وعدم رعایت سبک زندگی سالم، از علل اساسی ایجاد و توسعه ی چاقی در افراد می باشد.

از آنجا که طب ایرانی ، طبی کل نگر می باشد، علاوه بر تاکید بر رعایت اصول ششگانه ی حفظ تندرستی، راهکارهای مفیدی جهت پیشگیری و درمان چاقی در زمینه ی غذاها و گیاهان دارویی با توجه به مزاج افراد، ارائه کرده است.